Το Αρχείο της Δημόσιας Ραδιοτηλεόρασης είναι το πλουσιότερο οπτικοακουστικό αρχείο στην Ελλάδα που εμπλουτίζεται καθημερινά.

Η Διεύθυνση Μουσείου Αρχείου της ΕΡΤ στη προσπάθεια της να εξυπηρετήσει στο βέλτιστο τον χρήστη του Αρχείου, εσωτερικό και εξωτερικό, προχώρησε στην καταγραφή των διαδικασιών εμπλουτισμού των πεδίων τεκμηρίωσης.

Η εργασία αυτή της επιστημονικής ομάδας του Αρχείου της ΕΡΤ ΑΕ, είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία του Εγχειρίδιου Τεκμηρίωσης το οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπος οδηγός στο χώρο των Οπτικοακουστικών Αρχείων.

Στόχος μας είναι με την συγκεκριμένη τυποποίηση διαδικασιών να μπορέσουμε να συμβάλλουμε στην σωστή ανάγνωση, χρήση και διάχυση των τεκμηρίων ενός Ραδιοτηλεοπτικού Αρχείου.

Λήψη αρχείων:

Το πρότυπο μεταδεδομένων EBU Core – εκδοση 1.0/Νοέμβριος 2011)
EBU Core Metadata Set (EBU-TECH3293) – εκδοση v1.3/Οκτώβριος 2011)
Εγχειρίδιο Τεκμηρίωσης – εκδοση 1.0/Ιούλιος 2011

Λειτουργικά συστήματα (OS), Φυλλομετρητές (web browsers)
Ο δικτυακός τόπος έχει σχεδιαστεί να λειτουργεί στα δημοφιλέστερα λειτουργικά συστήματα και υποστηρίζονται οι πιο διαδεδομένοι φυλλομετρητές.

Javascript, Popups
Ο δικτυακός τόπος απαιτεί τη λειτουργία της Javascript. Φροντίστε ώστε ο φυλλομετρητής σας να υποστηρίζει και να επιτρέπει τη λειτουργία της.
Ο δικτυακός τόπος απαιτεί τη λειτουργία των Popups. Φροντίστε έτσι ώστε ο φυλλομετρητής σας να επιτρέπει τη λειτουργία των popups για το domain ert-archives.gr. Συχνά τα popups μπλοκάρονται από επιπρόσθετα λογισμικά (toolbars, plug-ins) τα οποία έχουν εγκατασταθεί στον φυλλομετρητή.

Επιπρόσθετα λογισμικά (Plug-in/add-on)
Ο δικτυακός τόπος απαιτεί σε κάποιες περιπτώσεις την εγκατάσταση επιπρόσθετων λογισμικών για την προβολή του περιεχομένου. Τα λογισμικά αυτά είναι ευρέως διαδεδομένα και μπορούν να μεταφορτωθούν ελεύθερα και χωρίς κόστος από το διαδίκτυο και να εγκατασταθούν στον υπολογιστή σας. Συγκεκριμένα:
Για θέαση βίντεο πρέπει να έχετε εγκατεστημένο το λογισμικό Adobe Flash Player
Για θέαση εγγράφων πρέπει να έχετε εγκατεστημένο το λογισμικό Adobe Acrobat Reader

Ταχύτητα πρόσβασης στο Διαδίκτυο
Καθοριστικός παράγοντας για τη θέαση του περιεχομένου του αρχείου είναι η ταχύτητα πρόσβασης στο διαδίκτυο. Γρήγορη σύνδεση στο διαδύκτιο θα σας επιτρέψει να απολαύσετε το οπτικοακουστικό περιεχόμενο του αρχείου άμεσα και χωρίς ενοχλητικές διακοπές.

Tείχος Προστασίας (Firewall)
Ο δικτυακός τόπος χρησιμοποιεί το πρωτόκολλο HTTP (TCP/80) για πρόσβαση στις ιστοσελίδες και στο οπτικοακουστικό περιεχόμενο.

1. Τι περιλαμβάνει το Αρχείο της ΕΡΤ;
Οπτικοακουστικά αρχεία ανεκτίμητης αξίας που χρονολογούνται από τις αρχές του 20ου αιώνα. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα μοναδικό εθνικό πλούτο τηλεοπτικού, ραδιοφωνικού, φωτογραφικού και έντυπου υλικού που αποτελεί περίπου το 70% του οπτικοακουστικού αρχείου της Ελλάδος.

2. Στην ιστοσελίδα έχει τοποθετηθεί όλο το αρχείο της ΕΡΤ;
Όχι. Μπορείτε να δείτε αναλυτικά τι υπάρχει στην ιστοσελίδα είτε μέσω της μηχανής αναζήτησης είτε διαβάζοντας την ενότητα Αρχεία ΕΡΤ

3. Πού βρίσκεται συγκεντρωμένο το αρχείο της ΕΡΤ;
Στον Μόνιμο Αρχειακό Χώρο. Σε μία διεθνών προδιαγραφών αρχειοθήκη χωρητικότητας 1.200 τ.μ. που στεγάζεται στο κεντρικό κτίριο της ΕΡΤ στο Ραδιομέγαρο της Αγίας Παρασκευής

4. Γιατί δεν υπάρχουν αρκετά αρχεία από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας της ΕΡΤ;
Δυστυχώς, στα πρώτα χρόνια της τηλεόρασης δεν υπήρχε εμπεδωμένη η ευθύνη της διατήρησης αρχείου. Επίσης, στη διάρκεια των ετών που πέρασαν ένα τμήμα, λόγω παλαιών τεχνολογιών δεν μπορεί να συντηρηθεί και να αξιοποιηθεί. Μετά το 1978, όμως ξεκίνησε σταδιακά η συστηματική διατήρηση του αρχείου από την ΕΡΤ.

5. Πώς διασφαλίζεται ότι το οπτικοακουστικό υλικό δεν θα χρησιμοποιηθεί χωρίς την άδεια της ΕΡΤ;
Με τον Κανονισμό Πωλήσεων και με το σύστημα διαχείρισης που διαθέτουμε είναι δύσκολο να χρησιμοποιηθεί υλικό χωρίς την άδεια της ΕΡΤ. Σε κάθε περίπτωση η ΕΡΤ είναι υποχρεωμένη να προχωρήσει σε νομικές διώξεις κατά νομικών ή φυσικών προσώπων που χρησιμοποιούν υλικό χωρίς την άδειά της. Είναι πλέον υποχρεωτική η αναφορά της πηγής κατά τη χρήση αρχειακού υλικού και το σημαντικότερο είναι πως το υλικό που παραχωρεί η ΕΡΤ προορίζεται μόνο για συγκεκριμένη χρήση που ορίζει ο κανονισμός.

6. Τι υπηρεσίες προσφέρει το Κέντρο Ψηφιακής Τεκμηρίωσης στο Aρχείο της ΕΡΤ;
To Κέντρο Ψηφιακής Τεκμηρίωσης λειτουργεί για την αποκατάσταση, την ψηφιοποίηση, την τεκμηρίωση, την ηλεκτρονική αρχειοθέτηση και ανάδειξη του Αρχείου της ΕΡΤ.

7. Τι είναι η ψηφιακή αποκατάσταση;
Ψηφιακή αποκατάσταση είναι η επεξεργασία που υφίσταται οποιοδήποτε πρωτότυπο αρχειακό υλικό (φιλμ, ταινία, φωτογραφία) προκειμένου να αποκατασταθούν οι φθορές που έχει εμφανίσει.

8. Με τι κριτήρια επιλέγεται το υλικό που ψηφιοποιείται;
Τα βασικά κριτήρια επιλογής του υλικού είναι η παλαιότητά του, η ιστορική του αξία και ο κίνδυνος που διατρέχει να «χαθεί».

9. Ποια είναι τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η διάσωση του Αρχείου της ΕΡΤ και η ανάδειξή του μέσα από ένα διαδικτυακό κόμβο;
Η διάσωση του Αρχείου της ΕΡΤ διασφαλίζει τη διαχρονική του αξία, ενώ η ανάδειξή του μέσω διαδικτύου επιτρέπει την πρόσβαση του κοινού σε ένα πολιτιστικό θησαυρό που μπορεί να αξιοποιήσει για έρευνα, εκπαίδευση και ψυχαγωγία.

10. Σε ποιά ηλεκτρονική μορφή έχει διασωθεί το Αρχείο της ΕΡΤ και σε ποια μορφή παρουσιάζεται στο Διαδίκτυο;
Υλικό σε μορφή φιλμ και βίντεο ψηφιοποιείται σε μορφή αρχείων RAW DV με κωδικοποίηση DVCPRO 25 ή 50 Mbps, ανάλογα με το πρωτότυπο. Το υλικό κωδικοποιείται και παρουσιάζεται στο Διαδίκτυο σε χαμηλότερη ανάλυση με τη μορφή αρχείων Flash Video με κωδικοποίηση Sorenson Spark (Η.263).
Το Φωτογραφικό υλικό, ψηφιοποιείται σε μορφή αρχείων TIFF υψηλής ανάλυσης. Το υλικό κωδικοποιείται και παρουσιάζεται στο Διαδίκτυο σε χαμηλότερη ανάλυση με τη μορφή αρχείων JPEG.
Eγγραφα (παρτιτούρες, χειρόγραφα) ψηφιοποιούνται σε υψηλή ανάλυση σε μορφή αρχείων PDF. Το υλικό κωδικοποιείται και παρουσιάζεται στο Διαδίκτυο σε χαμηλότερη ανάλυση με τη μορφή αρχείων PDF.

11. Τι προγράμματα θα πρέπει να έχει ο υπολογιστής μου για να διαβάσω ή να παρακολουθήσω τα αρχεία;
Για θέαση βίντεο πρέπει να έχετε εγκατεστημένο στο Η/Υ σας το πρόγραμμα Adobe Flash Player.
Για θέαση εγγράφων πρέπει να έχετε εγκατεστημένο στο Η/Υ σας το πρόγραμμα Adobe Acrobat Reader.
Γρήγορη σύνδεση στο Διαδίκτυο προσφέρει άμεση θέαση του περιεχομένου και καλύτερη διαδραστική εμπειρία

12. Τι είναι το streaming media;
Με τον όρο streaming media αναφερόμαστε στη μέθοδο που προβάλλεται υλικό σε μορφή βίντεο μέσω Διαδικτύου.
Με τη χρήση της τεχνολογίας streaming δε χρειάζεται να περιμένετε να «κατέβει» στον Η/Υ σας όλο το ψηφιακό αρχείο, για να ξεκινήσετε να το προβάλλετε.
Επίσης, μπορείτε να μετακινείστε άμεσα σε οποιοδήποτε σημείο του βίντεο θέλετε.
Για την προβολή των βίντεο του ψηφιακού αρχείου της ΕΡΤ που βρίσκονται διαθέσιμα στην ιστοσελίδα χρησιμοποιείται η μέθοδος αυτή.
Τη μέθοδο αυτή εκμεταλλεύεται επίσης και η μηχανή αναζήτησης των αρχείων. Ετσι, οι χρήστες οδηγούνται για θέαση σε μικρά και συγκεκριμένα αποσπάσματα αντί να χρειάζεται να παρακολουθήσουν ένα μεγάλης διάρκειας βίντεο, για να βρούν αυτό που τους ενδιαφέρει.

13. Μπορώ να αποθηκεύσω στον Η/Υ μου ένα αρχείο;
Η νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων, δεν επιτρέπει την αντιγραφή ή αποθήκευση του περιεχομένου. H συγκεκριμένη ιστοσελίδα σας προσφέρει ουσιαστικά τη δυνατότητα ενημέρωσης και θέασης των έργων που περιλαμβάνει.

14. Μπορώ να χρησιμοποιήσω μέρος του αρχείου για εμπορικούς σκοπούς;
Όχι.

15. Θα εμπλουτίζεται το περιεχόμενο της ιστοσελίδας με νέο ψηφιακό υλικό;
Ναι, με τη πρόοδο των εργασιών της ψηφιοποίησης και τεκμηρίωσης.

16. Τελικά, θα ψηφιοποιηθεί όλο το Αρχείο της ΕΡΤ;
Στόχος μας είναι σταδιακά και μέσα στα επόμενα χρόνια να ψηφιοποιηθεί όλο το Αρχείο της Ελληνικής Δημόσιας Ραδιοτηλεόρασης. Ωστόσο θα χρειαστούν ακόμη 5 με 7 χρόνια για να ολοκληρωθεί η διαδικασία ψηφιοποίησης.

17. Πώς μπορώ να βρω περισσότερες πληροφορίες για τα Αρχεία της ΕΡΤ;
Μέσα από την αναζήτηση μπορείτε να δείτε όλες τις κατηγορίες που περιλαμβάνονται στο αρχείο, καθώς και αναλυτική περιγραφή του περιεχομένου τους.

18. Γιατί κάποια Θέματα του Αρχείου Ειδήσεων Τηλεόρασης είναι βωβά;
Αυτό συμβαίνει σε θέματα που δε διασώζεται ο ήχος.

19. Γιατί σε κάποια Θέματα του Αρχείου Ειδήσεων Τηλεόρασης των δεκαετιών 1960, 1970 ένα μέρος τους έχει ήχο είτε έχουν μόνο το φυσικό ήχο;
Τεχνικοί λόγοι υπαγόρευαν να μοντάρεται μέρος του φίλμ ως βωβό, ώστε στο σημείο αυτό ο παρουσιαστής των Ειδήσεων να εκφωνεί το αντίστοιχο θέμα. Δυστυχώς, δε διασώζεται το αντίστοιχο σπικάζ.

Η ΕΡΤ έχει στην κατοχή της πολλά τηλεοπτικά προγράμματα, σημαντικά από πλευράς περιεχομένου, τα οποία είναι αποτυπωμένα σε παλιά φορμά φιλμ και βίντεο. Λόγω της παλαιότητας αυτών υπάρχει το ενδεχόμενο καταστροφής τους, με κίνδυνο να χαθεί υλικό με μεγάλο ιστορικό και αρχειακό ενδιαφέρον. Στη διαπίστωση αυτή έγινε επιτακτική η ανάγκη να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες υποδομές για να διασφαλιστεί η διάσωση και η διαχρονική αξία του αρχειακού υλικού.
Πιο συγκεκριμένα, για να διασωθούν τα φιλμ φορμά 16mm με θέματα ειδήσεων και θεματικές εκπομπές ειδήσεων από το έτος 1970-1985 ακολουθούνται οι εξής διαδικασίες:

• ομάδα από έμπειρους μοντέρ κινηματογραφίας συντηρούν, διαχωρίζουν σε κατηγορίες και καταγράφουν το υλικό
• το υλικό περνά από ειδικό μηχάνημα καθαρισμού
• το περιεχόμενο αντιγράφεται σε ψηφιακό βίντεο από το Telecine για να είναι δυνατή η ψηφιοποίηση και η τεκμηρίωση

Για να διασωθεί το εύφλεκτο φιλμ φορμά 35mm με εξίσου πολύτιμο αρχειακό υλικό των ετών 1910-1969 έγιναν επιπρόσθετα τα παρακάτω βήματα:

• αγορά του πιο σύγχρονου εμφανιστηρίου 35mm και 16mm στην Ευρώπη, που είναι φιλικό στο περιβάλλον
• επαναλειτουργία μηχανών εκτύπωσης των παλαιών εμφανιστηρίων με τη βοήθεια ειδικού χειριστή

Για να διασωθεί και να αξιοποιηθεί ο τεράστιος όγκος αρχείων που είναι αποτυπωμένα σε παλαιότερα βίντεο φορμά όπως 2’’(ίντσες), 1’’(ίντσα), Umatic, BetaCam επισκευάστηκε και συντηρείται σημαντικός αριθμός μηχανών αναπαραγωγής τους. Δημιουργήθηκε το εργαστήριο Μεταγραφής και Συντήρησης που περιλαμβάνει τις μηχανές αναπαραγωγής βίντεο παλαιών φορμά, σύγχρονο εξοπλισμό, συσκευές συντήρησης και ανταλλακτικά.

Tο τελευταίο στάδιο είναι αυτό της Ψηφιακής Ανάταξης (Digital Restoration).
Στο Εργαστήριο Ψηφιακής Ανάταξης διορθώνονται πιθανά προβλήματα εικόνας και ήχου που προκύπτουν για το βίντεο και το φιλμ μετά τις διαδικασίες διάσωσης και μεταγραφής. Μέσα από αυτές το περιεχόμενο στην κυριολεξία «αναγεννιέται».