Κωδικός Τεκμηρίου
216371

Τύπος ψηφιακού αρχείου
Βίντεο

Τίτλος
ΓΙΑΤΙ 21; 12 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
ΑΓΓΕΛΟΙ ‘Η ΔΑΙΜΟΝΕΣ; Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Χρονολογία Παραγωγής
2021

Ημερομηνία Πρώτης Προβολής
11/04/2021

Σκοπός
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

Είδος
ΜΟΝΟΘΕΜΑΤΙΚΟ / ΟΧΙ-ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ

Χαρακτηρισμός
ΣΕΙΡΑ

Κατηγορία
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ (ΙΣΤΟΡΙΚΟ,ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ)

Περίληψη
Η σειρά ντοκιμαντέρ με τίτλο «Γιατί 21; 12 ερωτήματα» αποσκοπεί να παρουσιάσει μέσα σε 12 επεισόδια τις βασικές πτυχές της ελληνικής Ιστορίας, ακολουθώντας το νήμα που συνδέει τα 200 χρόνια ζωής του ελληνικού έθνους-κράτους από την Επανάσταση έως και σήμερα. Στην έρευνά τους, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις σε 12 διαχρονικά ιστορικά ερωτήματα σχετικά με το παρελθόν και το μέλλον της χώρας.

Περιγραφή Περιεχομένου
Στο τρίτο επεισόδιο, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις σε ακόμη ένα ερώτημα που απασχολεί διαχρονικά τους Έλληνες: ποιος είναι ο ρόλος των ξένων και ποια η επιρροή τους στην ελληνική ιστορία; «Άγγελοι ή δαίμονες»; Φταίνε οι ξένοι για τις κακοδαιμονίες της χώρας ή είναι οι λυτρωτές της;

Αρχικά, γίνεται λόγος για τα βασίλεια και τις αυτοκρατορίες που κυριαρχούσαν στην Ευρώπη και εμπόδιζαν την ίδρυση αυτόνομων εθνών-κρατών. Περιγράφεται η διατήρηση της ειρήνης, που ήταν στόχος της Αυστρίας και της Ρωσίας στις αρχές του 19ου αιώνα. Παράλληλα, εξετάζονται οι συνθήκες και οι λόγοι που οδήγησαν σταδιακά τις Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής να επέμβουν υπέρ της ίδρυσης του ελληνικού κράτους. Ακόμη, εξηγούνται οι λόγοι για τους οποίους αναμείχθηκαν η Αγγλία και η Γαλλία στην ελληνική υπόθεση. Τονίζεται η σημασία της ναυμαχίας του Ναυαρίνου, το φθινόπωρο του 1827, για την εξέλιξη της επανάστασης και την ελληνική ανεξαρτησία.

Στη συνέχεια, παρέχονται πληροφορίες για το πώς προέκυψε η Μεγάλη Ιδέα στα χρόνια της βασιλείας του Όθωνα, την έξωσή του και το πώς η Μεγάλη Βρετανία ανέλαβε την ισχυρότερη επιρροή επί της Ελλάδας με την επιλογή του βασιλιά Γεωργίου Α΄ από τη Δανία. Γίνεται αναφορά στην προσάρτηση των Επτανήσων το 1864 και στην προσάρτηση της Θεσσαλίας και της Άρτας στα εδάφη του ελληνικού κράτους, μέσω της στήριξης των Ξένων Δυνάμεων και όχι με πόλεμο.

Παράλληλα, περιγράφεται ο ατυχής πόλεμος του 1897 και η επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου. Από τους Παλαιούς Στρατώνες στο Γουδί, η Μαριλένα Κατσίμη μάς μιλά για τη γενικότερη κοινωνική δυσαρέσκεια που οδήγησε στο Κίνημα του 1909, το οποίο ξέσπασε τον Αύγουστο εκείνης της χρονιάς. Εν συνεχεία, παρουσιάζεται η διαίρεση της Ευρώπης κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και η παράλληλη διαίρεση της ελληνικής κοινωνίας σε βενιζελικούς και αντιβενιζελικούς, λόγω του Εθνικού Διχασμού. Αναλύεται η ανάμειξη των Δυνάμεων της Αντάντ στον Εθνικό Διχασμό. Αναδεικνύεται το πώς οι Μεγάλες Δυνάμεις εγκατέλειψαν σταδιακά την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας, γεγονός που οδήγησε στη Μικρασιατική Καταστροφή. Παράλληλα, εξηγείται η διαμόρφωση του τουρκικού εθνικισμού και η δημιουργία του τουρκικού κράτους από τις στάχτες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Επιπλέον, η αναδρομή συνεχίζεται στην περίοδο του Μεσοπολέμου, του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου Πολέμου, καθώς και στην ανάμειξη των Βρετανών στις εσωτερικές εξελίξεις της χώρας. Ειδικότερα, υπογραμμίζεται η θέληση των Βρετανών να διατηρήσουν τη σφαίρα επιρροής τους στην Ελλάδα, γεγονός που τους έφερε σε σταδιακή σύγκρουση με τον ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και οδήγησε βαθμιαία στον Εμφύλιο Πόλεμο. Οι συντελεστές της εκπομπής μεταφέρονται στην Κόνιτσα· καταγράφονται πλάνα από τα βουνά και το νεκροταφείο της περιοχής και, παράλληλα, μαθαίνουμε για τη μάχη που δόθηκε εκεί, όπου και συνετρίβησαν οι δυνάμεις των ανταρτών. Γίνεται αναφορά στην εξέλιξη του Εμφυλίου Πολέμου και στην ανάμειξη των ξένων δυνάμεων σε αυτόν, καθώς και στις ταυτόχρονες εξελίξεις στο πεδίο του Ψυχρού Πολέμου.

Η αναδρομή συνεχίζεται με την ανάμειξη των Αμερικανών στη διαμόρφωση του μετεμφυλιακού κράτους και το Σχέδιο Μάρσαλ. Η επιβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών στις 21 Απριλίου 1967 και η εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο το 1974 αναδεικνύονται ως κομβικές στιγμές στη διαμόρφωση ενός ισχυρού αντιαμερικανικού κινήματος στην ελληνική κοινωνία. Επιπροσθέτως, σκιαγραφείται το αντιευρωπαϊκό κλίμα που προέκυψε λόγω της οικονομικής κρίσης τη δεκαετία του 2010 και, ιδίως, το βαρύ κλίμα εναντίον των Γερμανών. Κλείνοντας, οι ομιλητές κάνουν έναν σύντομο απολογισμό του αρχικού ερωτήματος.

Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου προβάλλεται πλούσιο αρχειακό οπτικοακουστικό υλικό. Ακούγονται αποσπάσματα από επιστολές του Ιωάννη Καποδίστρια και από τα ημερολόγια του συγγραφέα Έρνεστ Χέμινγουεϊ.

Οι ομιλητές του τρίτου επεισοδίου, με αλφαβητική σειρά, είναι οι καθηγητές και επιστήμονες: Γιάννης Βούλγαρης, Ομότιμος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου, Λένα Διβάνη, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, Στάθης Καλύβας, Καθηγητής στο Oxford University, Όλγα Κατσιαρδή-Hering, Ομότιμη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, Αντώνης Κλάψης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Μανώλης Κούμας, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Κώστας Κωστής, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Λίνα Λούβη, Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου, Μαρκ Μαζάουερ, Καθηγητής στο Columbia University, Νίκος Μαραντζίδης, Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Ρόντρικ Μπήτον, Ομότιμος Καθηγητής στο King’s College London, Κωνσταντίνα Μπότσιου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Γιώργος Παγουλάτος, Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Προκόπης Παπαστράτης, Ομότιμος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου, Σωτήρης Ριζάς, Διευθυντής Έρευνας Ιστορίας Νεωτέρου Ελληνισμού, Ακαδημία Αθηνών.

Ανάλυση Περιεχομένου

Θεματική Κατηγορία
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΠΟΛΕΜΟΙ,ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ,ΤΑΡΑΧΕΣ

Θεματικοί Όροι
Επανάσταση 1821, Ελληνική Επανάσταση, ιστορία, νεοελληνική ιστορία, εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας

Αναφορές
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
ΛΕΝΑ ΔΙΒΑΝΗ, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών
ΣΤΑΘΗΣ ΚΑΛΥΒΑΣ, Καθηγητής Oxford University
ΟΛΓΑ ΚΑΤΣΙΑΡΔΗ-HERING, Ομότιμη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΛΑΨΗΣ, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΟΥΜΑΣ, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΣΤΗΣ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΛΙΝΑ ΛΟΥΒΗ, Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου
ΜΑΡΚ ΜΑΖΑΟΥΕΡ, Καθηγητής Columbia University
ΝΙΚΟΣ ΜΑΡΑΝΤΖΙΔΗΣ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας
ΡΟΝΤΡΙΚ ΜΠΗΤΟΝ, Ομότιμος Καθηγητής King’s College London
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΟΤΣΙΟΥ, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΓΟΥΛΑΤΟΣ, Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
ΣΩΤΗΡΗΣ ΡΙΖΑΣ, Δ/ντής Έρευνας Ιστορίας Νεωτέρου Ελληνισμού Ακαδημίας Αθηνών

Γεωγραφικός Προσδιορισμός

Γλώσσα Περιεχομένου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Δημιουργός
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ

Συντελεστές
Σκηνοθεσία: ΕΛΕΝΑ ΛΑΛΟΠΟΥΛΟΥ, Παρουσίαση-Έρευνα-Αρχισυνταξία: ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΚΑΤΣΙΜΗ, ΠΙΕΡΡΟΣ ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΣ, Διεύθυνση Παραγωγής: ΝΙΝΑ ΝΤΟΒΑ. Αφηγητής: ΝΙΚΟΛΑΣ ΒΙΒΛΑΚΗΣ, Επιστημονικός Συνεργάτης: ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

Σχετικά Θέματα

Δικαιώματα
ΕΡΤ ΑΕ

Διάρκεια
00.53.13

Φυσικά – Τεχνικά Χαρακτηριστικά
ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

Χρηματοδότηση Ψηφιοποίησης/Τεκμηρίωσης
ΕΡΤ ΑΕ

Τελευταία Ενημέρωση
18/6/2026

Κωδικός Τεκμηρίου
214640

Τύπος ψηφιακού αρχείου
Βίντεο

Τίτλος
ΓΙΑΤΙ 21; 12 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
ΓΙΑΤΙ ΔΙΧΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ;

Χρονολογία Παραγωγής
2021

Ημερομηνία Πρώτης Προβολής
28/03/2021

Σκοπός
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

Είδος
ΜΟΝΟΘΕΜΑΤΙΚΟ / ΟΧΙ-ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ

Χαρακτηρισμός
ΣΕΙΡΑ

Κατηγορία
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ (ΙΣΤΟΡΙΚΟ,ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ)

Περίληψη
Η σειρά ντοκιμαντέρ με τίτλο «Γιατί 21; 12 ερωτήματα» αποσκοπεί να παρουσιάσει μέσα σε 12 επεισόδια τις βασικές πτυχές της ελληνικής Ιστορίας, ακολουθώντας το νήμα που συνδέει τα 200 χρόνια ζωής του ελληνικού έθνους-κράτους από την Επανάσταση έως και σήμερα. Στην έρευνά τους, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις σε 12 διαχρονικά ιστορικά ερωτήματα σχετικά με το παρελθόν και το μέλλον της χώρας.

Περιγραφή Περιεχομένου
Στο δεύτερο επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις σε ένα διαχρονικό ερώτημα της ελληνικής Ιστορίας: «Γιατί διχάζονται οι Έλληνες;». Η έρευνα ξεκινά από τους εμφύλιους στην Επανάσταση και καταλήγει στο τελευταίο δίλημμα της χώρας, «Μνημόνιο-Αντιμνημόνιο». Αρχικά, μαθητές καλούνται να απαντήσουν αν γνωρίζουν τι σημαίνει «Εμφύλιος Πόλεμος».

Ακολούθως, γίνεται λόγος για τον πρώτο εμφύλιο πόλεμο στο πλαίσιο της Επανάστασης του 1821, ο οποίος ξεκίνησε τον Μάρτιο του 1823, ενώ λίγο αργότερα ακολούθησε και ο δεύτερος. Καθηγήτριες και καθηγητές Ιστορίας σε ελληνικά και ξένα πανεπιστήμια καλούνται να περιγράψουν τους λόγους για τους οποίους οι επαναστάτες οδηγήθηκαν σε εμφύλιες διαμάχες. Ειδικότερα, μαθαίνουμε για τη σύγκρουση προκρίτων και οπλαρχηγών. Η Μαριλένα Κατσίμη περιηγείται στο Μουσείο της Ύδρας, από όπου αφηγείται τη σύγκρουση των προκρίτων της Ύδρας, με προεξάρχοντα τα μέλη της οικογένειας Κουντουριώτη, με τον Θ. Κολοκοτρώνη και τον Δ. Υψηλάντη. Γίνεται αναφορά στη φυλάκιση του Κολοκοτρώνη στη Μονή Προφήτη Ηλία στην Ύδρα το 1824. Ως κομβική στιγμή αναδεικνύεται η Έξοδος του Μεσολογγίου το 1826, καθώς κινητοποίησε τους αγωνιστές και τους έκανε να συνειδητοποιήσουν ότι ο αγώνας θα χανόταν αν δεν ενώνονταν.

Επόμενος σταθμός της αναδρομής είναι η σύγκρουση Αυτοχθόνων και Ετεροχθόνων, η οποία ανέκυψε μετά την απελευθέρωση και την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Περιγράφονται οι όροι της σύγκρουσης για την κατάληψη των θέσεων εξουσίας και το πώς η Μεγάλη Ιδέα λειτούργησε ενωτικά.

Έπειτα, παρουσιάζεται η σύγκρουση στο πλαίσιο του Εθνικού Διχασμού, με αφορμή το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου το 1914. Διακρίνονται τα δύο στρατόπεδα, των Βενιζελικών και των Αντιβενιζελικών, η ρητορική τους και τα στάδια της σύγκρουσης. Από τη Θεσσαλονίκη παρουσιάζεται η κατάληψη της πόλης το 1912, στο πλαίσιο των Βαλκανικών Πολέμων, η δημιουργία του «κράτους της Θεσσαλονίκης» και η βίαιη ρήξη βενιζελικών και βασιλικών.

Επόμενο ρήγμα εντοπίζεται στην Κατοχή και την Εθνική Αντίσταση, ανάμεσα σε αστούς και κομμουνιστές, το οποίο οδήγησε στον αιματηρό Εμφύλιο Πόλεμο. Γίνεται λόγος για την Εθνική Αντίσταση, τη διαμόρφωση δύο στρατοπέδων μέσα στη χώρα, τους διωγμούς και τις φυλακίσεις στελεχών του ΚΚΕ στην ύπαιθρο, την κατάρρευση της κυβέρνησης εθνικής ενότητας, τη Συμφωνία της Βάρκιζας και το πώς οδηγηθήκαμε στον Εμφύλιο το 1946. Παράλληλα, τονίζονται οι επιπτώσεις του Εμφυλίου Πολέμου στη μεταπολεμική ελληνική κοινωνία, η άνοδος της αστυφιλίας, η σταδιακή ερήμωση της υπαίθρου και οι προσπάθειες επούλωσης των πληγών.

Η τελευταία διαίρεση που εξετάζεται στο πλαίσιο της εκπομπής είναι ο διαχωρισμός της κοινωνίας στα χρόνια της κρίσης, με το δίπολο «Μνημόνιο-Αντιμνημόνιο». Ο συγκεκριμένος διχασμός διαπέρασε την κοινωνία και δημιούργησε νέες διαιρέσεις που δεν είχαν εμφανιστεί στο παρελθόν. Υπογραμμίζεται πως η συγκεκριμένη τομή δεν είχε διάρκεια, καθώς ξεχάστηκε με μεγάλη ταχύτητα μετά το δημοψήφισμα του 2015.

Οι ομιλητές του δεύτερου επεισοδίου, με αλφαβητική σειρά, είναι οι καθηγητές και επιστήμονες: Πολυμέρης Βόγλης (Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας), Στάθης Καλύβας (Καθηγητής στο Yale, ΗΠΑ), Βαγγέλης Καραμανωλάκης (Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών), Βασίλης Καρδάσης (Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης), Αντώνης Λιάκος (Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών), Νίκος Μαραντζίδης (Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας), Γεράσιμος Μοσχονάς (Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου), Δημήτρης Μπαχάρας (Διδάκτωρ Ιστορίας), Ρόντρικ Μπήτον (Ομότιμος Καθηγητής King’s College London, Μ. Βρετανία), Κωνσταντίνα Μπότσιου (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Πελοποννήσου), Ηλίας Νικολακόπουλος (Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών), Γιώργος Παγουλάτος (Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών), Σπυρίδων Πλουμίδης (Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών), Σωτήρης Ριζάς (Διευθυντής Κέντρου Έρευνας Ιστορίας Νεωτέρου Ελληνισμού Ακαδημίας Αθηνών), Στέλιος Στυλιανίδης (Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου), Μενέλαος Χαραλαμπίδης (Διδάκτωρ Ιστορίας), Ευάνθης Χατζηβασιλείου (Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών).
Ανάλυση Περιεχομένου

Θεματική Κατηγορία
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΠΟΛΕΜΟΙ,ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ,ΤΑΡΑΧΕΣ

Θεματικοί Όροι
Επανάσταση 1821, Ελληνική Επανάσταση, ιστορία, νεοελληνική ιστορία, εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας, Εθνικός Διχασμός, Εμφύλιος Πόλεμος, Εθνική Αντίσταση, Κατοχή, Οικονομική κρίση, Μνημόνιο, Αντιμνημόνιο

Αναφορές
ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ ΒΟΓΛΗΣ, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
ΣΤΑΘΗΣ ΚΑΛΥΒΑΣ, Καθηγητής Yale
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΑΚΗΣ, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΑΡΔΑΣΗΣ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης
ΑΝΤΩΝΗΣ ΛΙΑΚΟΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΝΙΚΟΣ ΜΑΡΑΝΤΖΙΔΗΣ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΣΧΟΝΑΣ, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΧΑΡΑΣ, Διδάκτωρ Ιστορίας
ΡΟΝΤΡΙΚ ΜΠΗΤΟΝ, Ομότιμος Καθηγητής King’s College London
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΟΤΣΙΟΥ, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
ΗΛΙΑΣ ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΓΟΥΛΑΤΟΣ, Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΠΛΟΥΜΙΔΗΣ, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΣΩΤΗΡΗΣ ΡΙΖΑΣ, Δ/ντης Κέντρου Έρευνας Ιστορίας Νεωτέρου Ελληνισμού Ακαδημίας Αθηνών
ΣΤΕΛΙΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ, Διδάκτωρ Ιστορίας
ΕΥΑΝΘΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών

Γεωγραφικός Προσδιορισμός

Γλώσσα Περιεχομένου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Δημιουργός
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ

Συντελεστές
Σκηνοθεσία: ΕΛΕΝΑ ΛΑΛΟΠΟΥΛΟΥ, Παρουσίαση-Έρευνα-Αρχισυνταξία: ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΚΑΤΣΙΜΗ, ΠΙΕΡΡΟΣ ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΣ, Διεύθυνση Παραγωγής: ΝΙΝΑ ΝΤΟΒΑ. Αφηγητής: ΝΙΚΟΛΑΣ ΒΙΒΛΑΚΗΣ, Επιστημονικός Συνεργάτης:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

Σχετικά Θέματα

Δικαιώματα
ΕΡΤ ΑΕ

Διάρκεια
00.51.58

Φυσικά – Τεχνικά Χαρακτηριστικά
ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

Χρηματοδότηση Ψηφιοποίησης/Τεκμηρίωσης
ΕΡΤ ΑΕ

Τελευταία Ενημέρωση
18/6/2026

Κωδικός Τεκμηρίου
222079

Τύπος ψηφιακού αρχείου
Βίντεο

Τίτλος
ΓΙΑΤΙ 21; 12 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
ΠΩΣ ΒΛΕΠΟΥΝ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΟΙ ΞΕΝΟΙ ;

Χρονολογία Παραγωγής
2021

Ημερομηνία Πρώτης Προβολής
09/05/2021

Σκοπός
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

Είδος
ΜΟΝΟΘΕΜΑΤΙΚΟ / ΟΧΙ-ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ

Χαρακτηρισμός
ΣΕΙΡΑ

Κατηγορία
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ (ΙΣΤΟΡΙΚΟ,ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ)

Περίληψη
Η σειρά ντοκιμαντέρ με τίτλο «Γιατί 21; 12 ερωτήματα» αποσκοπεί να παρουσιάσει μέσα σε 12 επεισόδια τις βασικές πτυχές της ελληνικής Ιστορίας, ακολουθώντας το νήμα που συνδέει τα 200 χρόνια ζωής του ελληνικού έθνους-κράτους από την Επανάσταση έως και σήμερα. Στην έρευνά τους, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις σε 12 διαχρονικά ιστορικά ερωτήματα σχετικά με το παρελθόν και το μέλλον της χώρας.

Περιγραφή Περιεχομένου
Στο έκτο επεισόδιο, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος ψάχνουν να βρουν απαντήσεις στο ερώτημα «Πώς βλέπουν τους Έλληνες οι ξένοι;» Η Μαριλένα και ο Πιέρρος ερευνούν την ιστορία της ελληνικής ταυτότητας μέσα από την ξένη επιρροή και πώς αυτή εξελίσσεται από την υπόδουλη Ελλάδα μέχρι σήμερα.

Αρχικά, περιγράφεται το πώς αντιμετώπισαν οι Ευρωπαίοι τους Έλληνες τον 19ο αιώνα και μετά την Επανάσταση του 1821. Τονίζεται η απογοήτευση που ένιωσαν οι περισσότεροι από αυτούς βλέποντας τους Έλληνες, την τακτική του κλεφτοπολέμου και τις λεηλασίες στις οποίες προχωρούσαν μετά τις μάχες. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην άλωση της Τριπολιτσάς, τη σημασία της για την εξέλιξη της επανάστασης και τα βίαια γεγονότα που ακολούθησαν μετά την εισβολή των Ελλήνων επαναστατών.

Ακολούθως, μεταφερόμαστε στο Μεσολόγγι. Από εκεί, γίνεται λόγος για τον Λόρδο Βύρωνα και τη συμμετοχή του στον αγώνα του 1821. Επιπλέον, παρέχονται πληροφορίες για την έξοδο του Μεσολογγίου και τα ιστορικά γεγονότα που οδήγησαν σε αυτή. Προβάλλονται πλάνα από τον ”κήπο των ηρώων” στο Μεσολόγγι. Αναφορά γίνεται στον ιστορικό Γιάκομπ Φίλιπ Φαλμεράγιερ ο οποίος υποστήριξε πως οι σύγχρονοι Έλληνες είναι απόγονοι Σλάβων και Αρβανιτών. Αναδεικνύεται η σημασία της ελληνικής γλώσσας και της ορθόδοξης πίστης ως συνεκτικού ιστού για τους Έλληνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Στη συνέχεια, γίνεται ευρεία αναφορά στα ιδιώματα της ελληνικής γλώσσας που μιλούσαν ανά την επικράτεια, παράλληλα με τις άλλες γλώσσες των διάφορων εθνοτήτων που κατοικούσαν στον ελληνικό χώρο. Τονίζεται η σημασία των γλωσσικών εθνικισμών στην Ευρώπη των αρχών του 19ου αιώνα. Από την τοποθεσία Από Ρωμιοί στην Πελοπόννησο γίνεται λόγος για τις ονομασίες ”Ρωμιοί”, ”Γραικοί” και ”Έλληνες” που χρησιμοποιούνταν τόσο από τον απλό λαό όσο και από τους διάφορους διανοούμενους της εποχής. Περιγράφεται ο τρόπος με τον οποίο διαδόθηκε ευρέως η χρήση του όρου ”Έλληνας”. Ακόμη, υπογραμμίζεται πως η αντίληψη των ξένων για τους Έλληνες αλλάζει ανά τις διάφορες ιστορικές περιόδους.

Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου προβάλλεται πλούσιο αρχειακό υλικό. Παράλληλα, ακούγονται αποσπάσματα από κείμενο του Γιόχαν Μάγιερ εκδότη της εφημερίδας ”Ελληνικά Χρονικά” στο Μεσολόγγι, από κείμενο του Γιάκομπ Φίλιπ Φαλμεράγιερ,

Οι ομιλητές του έκτου επεισοδίου με αλφαβητική σειρά είναι οι καθηγητές και επιστήμονες:

Θάνος Βερέμης, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
Γιάννης Βούλγαρης, Ομότιμος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
Έφη Γαζή, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
Λεωνίδας Εμπειρίκος, Ιστορικός
Μαρία Ευθυμίου, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών
Κωνσταντίνα Ζάνου, Επίκουρη Καθηγήτρια Columbia University (ΗΠΑ)
Στάθης Καλύβας, Καθηγητής Oxford University (Βρετανία)
Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών -Ακαδημαϊκός
Γιάννης Κοτσώνης, Καθηγητής New York University (ΗΠΑ)
Χριστίνα Κουλούρη, Πρύτανις – Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου
Γιάννης Κουμπουρλής, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης
Κώστας Κωστής, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
Ρόντρικ Μπήτον, Ομότιμος Καθηγητής King’s College London (Μ. Βρετανία)
Παντελής Μπουκάλας, Δημοσιογράφος-συγγραφέας
Γιώργος Παγουλάτος, Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
Αντώνης Λιάκος, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
Αλέξιος Πολίτης, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης
Στέλιος Στυλιανίδης, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου

Ανάλυση Περιεχομένου

Θεματική Κατηγορία
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΠΟΛΕΜΟΙ,ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ,ΤΑΡΑΧΕΣ

Θεματικοί Όροι
Επανάσταση 1821, Ελληνική Επανάσταση, ιστορία, νεοελληνική ιστορία, εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας, Έξοδος του Μεσολογγίου

Αναφορές
ΘΑΝΟΣ ΒΕΡΕΜΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
ΕΦΗ ΓΑΖΗ, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ, Ιστορικός
ΜΑΡΙΑ ΕΥΘΥΜΙΟΥ, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΖΑΝΟΥ, Επίκουρη Καθηγήτρια Columbia University (ΗΠΑ)
ΣΤΑΘΗΣ ΚΑΛΥΒΑΣ, Καθηγητής Oxford University (Βρετανία)
ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών -Ακαδημαϊκός
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΤΣΩΝΗΣ, Καθηγητής New York University (ΗΠΑ)
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΥΛΟΥΡΗ, Πρύτανις – Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΜΠΟΥΡΛΗΣ, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης
ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΣΤΗΣ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΑΝΤΩΝΗΣ ΛΙΑΚΟΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΡΟΝΤΡΙΚ ΜΠΗΤΟΝ, Ομότιμος Καθηγητής King’s College London (Βρετανία)
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, Δημοσιογράφος-συγγραφέας
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΓΟΥΛΑΤΟΣ, Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
ΑΛΕΞΙΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης
ΣΤΕΛΙΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου

Γεωγραφικός Προσδιορισμός

Γλώσσα Περιεχομένου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Δημιουργός
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ

Συντελεστές
Σκηνοθεσία: ΕΛΕΝΑ ΛΑΛΟΠΟΥΛΟΥ, Παρουσίαση-Έρευνα-Αρχισυνταξία: ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΚΑΤΣΙΜΗ, ΠΙΕΡΡΟΣ ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΣ, Διεύθυνση Παραγωγής: ΝΙΝΑ ΝΤΟΒΑ. Αφηγητής: ΝΙΚΟΛΑΣ ΒΙΒΛΑΚΗΣ, Επιστημονικός Συνεργάτης:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

Σχετικά Θέματα

Δικαιώματα
ΕΡΤ ΑΕ

Διάρκεια
00.50.29

Φυσικά – Τεχνικά Χαρακτηριστικά
ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

Χρηματοδότηση Ψηφιοποίησης/Τεκμηρίωσης
ΕΡΤ ΑΕ

Τελευταία Ενημέρωση
18/6/2026

Κωδικός Τεκμηρίου
217929

Τύπος ψηφιακού αρχείου
Βίντεο

Τίτλος
ΓΙΑΤΙ 21; 12 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
ΗΤΑΝ ΤΟ ’21 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΓΕΓΟΝΟΣ;

Χρονολογία Παραγωγής
2021

Ημερομηνία Πρώτης Προβολής
18/04/2021

Σκοπός
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

Είδος
ΜΟΝΟΘΕΜΑΤΙΚΟ / ΟΧΙ-ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ

Χαρακτηρισμός
ΣΕΙΡΑ

Κατηγορία
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ (ΙΣΤΟΡΙΚΟ,ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ)

Περίληψη
Η σειρά ντοκιμαντέρ με τίτλο «Γιατί 21; 12 ερωτήματα» αποσκοπεί να παρουσιάσει μέσα σε 12 επεισόδια τις βασικές πτυχές της ελληνικής Ιστορίας, ακολουθώντας το νήμα που συνδέει τα 200 χρόνια ζωής του ελληνικού έθνους-κράτους από την Επανάσταση έως και σήμερα. Στην έρευνά τους, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις σε 12 διαχρονικά ιστορικά ερωτήματα σχετικά με το παρελθόν και το μέλλον της χώρας.

Περιγραφή Περιεχομένου
Στο τέταρτο επεισόδιο της σειράς-ντοκιμαντέρ «Γιατί 21;-12 ερωτήματα», οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος ερευνούν την παγκόσμια απήχηση της Επανάστασης.

Αρχικά, περιγράφεται η πολιτική κατάσταση που επικρατεί στην Ευρώπη στις αρχές του 19ου αιώνα, στο πλαίσιο των Ναπολεόντειων πολέμων. Γίνεται λόγος για το Συνέδριο της Βιέννης, το οποίο έλαβε χώρα από το 1814 έως το 1815 και διευθέτησε την κατάσταση στην Ευρώπη μετά τους Ναπολεόντειους πολέμους, απαγορεύοντας επί της ουσίας τις επαναστάσεις.

Επιπλέον, αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο η σφαγή της Χίου και η έξοδος του Μεσολογγίου διαδόθηκαν στην Ευρώπη, επηρέασαν την κοινή γνώμη της υπέρ της Επανάστασης και οδήγησαν πολλούς φιλέλληνες στην Ελλάδα. Υπογραμμίζεται το κύμα φιλελληνισμού που κυριάρχησε στην Ευρώπη, κυρίως λόγω της αρχαίας Ελλάδας. Οι συντελεστές της εκπομπής ταξιδεύουν στη Χίο και το Ναύπλιο και επισκέπτονται τη βιβλιοθήκη «Αδαμάντιος Κοραής» και την εκκλησία των Καθολικών του Σωτήρος, αντίστοιχα.

Στη συνέχεια, τονίζεται πως η πρώτη χώρα που αναγνώρισε την Ελληνική Επανάσταση ήταν η Αϊτή. Παράλληλα, γίνεται λόγος για τις επαναστάσεις και την ανεξαρτητοποίηση κρατών στη Λατινική Αμερική και το πώς αυτές επηρέασαν την ελληνική υπόθεση. Από το Ιστορικό Μουσείο Ύδρας γίνεται αναφορά στον Υδραίο Νικόλαο Κολμανιάτη, ο οποίος πολέμησε στον πόλεμο ανεξαρτησίας της Αργεντινής.

Παράλληλα, έντονο ενδιαφέρον για την ανεξαρτητοποίηση της Ελλάδας υπήρξε και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, καθώς οι Αμερικανοί θεωρούσαν τους εαυτούς τους κληρονόμους της αρχαίας ελληνικής δημοκρατίας και του αρχαιοελληνικού πολιτισμού. Αυτό αποτυπώνεται τόσο στην αρχιτεκτονική των επίσημων κυβερνητικών κτιρίων των Η.Π.Α. όσο και στη μετονομασία πόλεων της Αμερικής με ελληνικά ονόματα. Λόγω του Δόγματος Μονρόε, οι Αμερικανοί έμειναν ουδέτεροι στον ελληνοτουρκικό πόλεμο, αν και έστειλαν χρήματα, προμήθειες και εξοπλισμό για να στηρίξουν την ελληνική υπόθεση, ενώ μετά τον πόλεμο πολλοί Αμερικανοί ήρθαν στην Ελλάδα για να προσφέρουν έμπρακτη βοήθεια. Ειδικότερα, γίνονται αναφορές στους φιλέλληνες Σάμιουελ Γκρίντλεϊ Χάου και Μίλερ και περιγράφεται η προσφορά τους στην Ελλάδα. Προβάλλονται, επίσης, εικόνες του αγάλματος της «Χριστιανής δούλης», το οποίο φιλοτεχνήθηκε στην Αμερική, εμπνευσμένο από την πώληση γυναικών του Μεσολογγίου σε σκλαβοπάζαρα, και έγινε σύμβολο του αγώνα των γυναικών για τα δικαιώματά τους και για την κατάργηση της δουλείας.

Στη συνέχεια, παρουσιάζεται ο ρωσικός φιλελληνισμός, που εκφράστηκε κυρίως μέσα στις ορθόδοξες εκκλησίες της αυτοκρατορίας, και γίνεται ειδική αναφορά στον Ρώσο φιλέλληνα Αλεξάντερ Πούσκιν και την απογοήτευση που εξέφρασε για τους σύγχρονους Έλληνες. Παράλληλα, γίνεται λόγος για τους Έλληνες που ζούσαν σε πόλεις της ρωσικής αυτοκρατορίας και κέρδιζαν πολλά χρήματα μέσω της ενασχόλησής τους με το εμπόριο και τη ναυτιλία.

Έπειτα, αναδεικνύονται οι λόγοι για τους οποίους οι Έλληνες επαναστάτες σημείωσαν σημαντικές νίκες στα πρώτα χρόνια της Επανάστασης. Παρουσιάζεται η μάχη στα Δερβενάκια το 1822, γνωστή ως «σφαγή του Δράμαλη», και προβάλλονται πλάνα με drone από την περιοχή. Ακόμη, οι συντελεστές της εκπομπής παρουσιάζουν τις μεταρρυθμίσεις του Τανζιμάτ, που πραγματοποιήθηκαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία μετά τις πρώτες ήττες, στο πλαίσιο της Επανάστασης του 1821. Παρέχονται, επίσης, πληροφορίες για τους γενίτσαρους και τη θέση τους στον οθωμανικό στρατό, την κατάργησή τους μετά την έναρξη της Επανάστασης των Ελλήνων, καθώς και για τη χρήση Αρβανιτών μουσουλμάνων μισθοφόρων και τον ρόλο που έπαιξαν στην έκβαση του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα.

Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου προβάλλεται πλούσιο αρχειακό υλικό. Επιπλέον, ακούμε αποσπάσματα από το μυθιστόρημα του Λέοντος Τολστόι «Πόλεμος και Ειρήνη», τη μαρτυρία του Χριστόφορου Πλάτωνος Καστάνη για τη σφαγή της Χίου, καθώς και τα απομνημονεύματα του φιλέλληνα Έντουαρντ Τζον Τρελόνι.

Οι ομιλητές του τέταρτου επεισοδίου, με αλφαβητική σειρά είναι οι καθηγητές και οι επιστήμονες:

Θάνος Βερέμης, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Άντα Διάλλα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, Λεωνίδας Εμπειρίκος, Ιστορικός, Μαρία Ευθυμίου, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, Κωνσταντίνα Ζάνου, Επίκουρη Καθηγήτρια Columbia University (ΗΠΑ), Σουκρκού Ιλιτζακ, Διδάκτωρ Οθωμανικής Ιστορίας Harvard University, Αλέξανδρος Κιτροέφ, Καθηγητής Haverford College (ΗΠΑ), Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών -Ακαδημαϊκός, Ηλίας Κολοβός, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης, Γιάννης Κοτσώνης, Καθηγητής New York University (ΗΠΑ), Αντώνης Λιάκος, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Μαρκ Μαζάουερ, Καθηγητής Columbia University (ΗΠΑ), Ρόντρικ Μπήτον, Ομότιμος Καθηγητής King’s College London (Βρετανία), Ευγενία Παλιεράκη, Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Cergy-Pontoise (Γαλλία), Αλέξης Πολίτης, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης, Μιχάλης Σωτηρόπουλος, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ανάλυση Περιεχομένου

Θεματική Κατηγορία
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΠΟΛΕΜΟΙ,ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ,ΤΑΡΑΧΕΣ

Θεματικοί Όροι
Επανάσταση 1821, Ελληνική Επανάσταση, ιστορία, νεοελληνική ιστορία, εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας

Αναφορές
ΘΑΝΟΣ ΒΕΡΕΜΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΑΝΤΑ ΔΙΑΛΛΑ, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ, Ιστορικός
ΜΑΡΙΑ ΕΥΘΥΜΙΟΥ, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΖΑΝΟΥ, Επίκουρη Καθηγήτρια Columbia University (ΗΠΑ)
ΣΟΥΚΡΚΟΥ ΙΛΙΤΖΑΚ, Διδάκτωρ Οθωμανικής Ιστορίας Harvard University
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΙΤΡΟΕΦ, Καθηγητής Haverford College (ΗΠΑ)
ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών -Ακαδημαϊκός
ΗΛΙΑΣ ΚΟΛΟΒΟΣ, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΤΣΩΝΗΣ, Καθηγητής New York University (ΗΠΑ)
ΑΝΤΩΝΗΣ ΛΙΑΚΟΣ Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΜΑΡΚ ΜΑΖΑΟΥΕΡ, Καθηγητής Columbia University (ΗΠΑ)
ΡΟΝΤΡΙΚ ΜΠΗΤΟΝ, Ομότιμος Καθηγητής King’s College London (Βρετανία)
ΕΥΓΕΝΙΑ ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ, Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Cergy-Pontoise (Γαλλία)
ΑΛΕΞΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης
ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής Πανεπιστημίου Αθηνών

Γεωγραφικός Προσδιορισμός

Γλώσσα Περιεχομένου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Δημιουργός
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ

Συντελεστές
Σκηνοθεσία: ΕΛΕΝΑ ΛΑΛΟΠΟΥΛΟΥ, Παρουσίαση-Έρευνα-Αρχισυνταξία: ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΚΑΤΣΙΜΗ, ΠΙΕΡΡΟΣ ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΣ, Διεύθυνση Παραγωγής: ΝΙΝΑ ΝΤΟΒΑ. Αφηγητής: ΝΙΚΟΛΑΣ ΒΙΒΛΑΚΗΣ, Επιστημονικός Συνεργάτης:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

Σχετικά Θέματα

Δικαιώματα
ΕΡΤ ΑΕ

Διάρκεια
00.51.58

Φυσικά – Τεχνικά Χαρακτηριστικά
ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

Χρηματοδότηση Ψηφιοποίησης/Τεκμηρίωσης
ΕΡΤ ΑΕ

Τελευταία Ενημέρωση
18/6/2026

Κωδικός Τεκμηρίου
212456

Τύπος ψηφιακού αρχείου
Βίντεο

Τίτλος
ΓΙΑΤΙ 21; 12 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
ΓΙΑΤΙ ΓΙΟΡΤΑΖΟΥΜΕ ΤΟ 1821;

Χρονολογία Παραγωγής
2021

Ημερομηνία Πρώτης Προβολής
28/03/2021

Σκοπός
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

Είδος
ΜΟΝΟΘΕΜΑΤΙΚΟ / ΟΧΙ-ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ

Χαρακτηρισμός
ΣΕΙΡΑ

Κατηγορία
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ (ΙΣΤΟΡΙΚΟ,ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ)

Περίληψη
Η σειρά ντοκιμαντέρ με τίτλο «Γιατί 21; 12 ερωτήματα» αποσκοπεί να παρουσιάσει μέσα σε 12 επεισόδια τις βασικές πτυχές της ελληνικής Ιστορίας, ακολουθώντας το νήμα που συνδέει τα 200 χρόνια ζωής του ελληνικού έθνους-κράτους από την Επανάσταση έως και σήμερα. Στην έρευνά τους, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις σε 12 διαχρονικά ιστορικά ερωτήματα σχετικά με το παρελθόν και το μέλλον της χώρας.

Περιγραφή Περιεχομένου
Η σειρά ντοκιμαντέρ με τίτλο «Γιατί 21; 12 ερωτήματα» αποσκοπεί να παρουσιάσει μέσα σε 12 επεισόδια τις βασικές πτυχές της ελληνικής Ιστορίας, ακολουθώντας το νήμα που συνδέει τα 200 χρόνια ζωής του ελληνικού έθνους-κράτους από την Επανάσταση έως και σήμερα. Στην έρευνά τους, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις σε 12 διαχρονικά ιστορικά ερωτήματα σχετικά με το παρελθόν και το μέλλον της χώρας.

Περιγραφή Περιεχομένου
Στο πρώτο επεισόδιο, η Μαριλένα Κατσίμη και ο Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις στο ερώτημα «Γιατί γιορτάζουμε το 1821;». Ποιος είναι ο ρόλος της μνήμης στη δημόσια Ιστορία; Η έρευνα αρχίζει από την πρώτη επέτειο, το 1838, και φτάνει έως σήμερα.

Οι δύο ερευνητές ταξιδεύουν σε τόπους με έντονο ιστορικό φορτίο και μελετούν πηγές και αρχεία. Συζητούν με μαθητές δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου και απευθύνουν τα ερωτήματά τους σε κορυφαίους επιστήμονες της ελληνικής και διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας.

Ειδικότερα, το πρώτο ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι μαθητές είναι το «τι γιορτάζουμε στις 25 Μαρτίου 1821». Η πρώτη στάση της εκπομπής γίνεται στο Ναύπλιο, από όπου γίνεται λόγος για την ίδρυση της Ελλάδας και τους εθνικούς εορτασμούς κατά τον 19ο αιώνα. Παρέχονται πληροφορίες για την ανάληψη της διακυβέρνησης από τον Ιωάννη Καποδίστρια και στη συνέχεια από τον Όθωνα. Περιγράφεται η άφιξη του Όθωνα στο Ναύπλιο και η θερμή υποδοχή του από τους οπλαρχηγούς και τους κατοίκους της πόλης.

Η αναδρομή συνεχίζεται στη διαμόρφωση του ελληνικού κράτους στις αρχές της δεκαετίας του 1830 και στην κατάσταση της οικονομίας μετά τον ελληνοτουρκικό πόλεμο. Τονίζεται η σημασία της θρησκείας για τη συνοχή των κατοίκων του ελληνικού κράτους. Περιγράφεται πώς έγινε η επιλογή της 25ης Μαρτίου ως επίσημης εθνικής εορτής από τον Όθωνα, σε συνάρτηση και με τη γιορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Παρέχονται επίσης λεπτομέρειες για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου 1838 στην εκκλησία της Αγίας Ειρήνης στο Μοναστηράκι.

Έπειτα γίνεται λόγος για την πεντηκονταετηρίδα της Επανάστασης, τον εορτασμό δηλαδή της 25ης Μαρτίου 1871. Μαθαίνουμε για τη συμβολική τελετή που έλαβε χώρα στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου Αθηνών, παρουσία του νέου βασιλικού ζεύγους, του Γεωργίου Α΄ και της Όλγας. Παράλληλα, η τελετή συνδέθηκε με την ανακομιδή των οστών του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ από την Οδησσό στην Αθήνα.

Η αναδρομή συνεχίζεται στους εορτασμούς της επετείου των 100 χρόνων από την Επανάσταση, οι οποίοι όμως δεν πραγματοποιήθηκαν το 1921 λόγω της Μικρασιατικής Καταστροφής. Ακόμη, παρατίθενται οι λόγοι για την επιλογή της 25ης Μαρτίου 1924 ως ημέρας επίσημης ανακήρυξης της Β΄ Ελληνικής Δημοκρατίας. Εξηγούνται επίσης οι λόγοι για τους οποίους οι εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια από την Επανάσταση πραγματοποιήθηκαν τελικά επί πρωθυπουργίας του Ελευθερίου Βενιζέλου στις 25 Μαρτίου 1930, ώστε να συμπέσουν με τα 100 χρόνια από την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Εν συνεχεία γίνεται αναφορά στην ανέγερση του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη, το οποίο ακολουθεί παρόμοια τυπολογία με άλλα αντίστοιχα μνημεία στην Ευρώπη.

Στο επόμενο μέρος της εκπομπής μεταφερόμαστε στα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου. Οι ιστορικοί μιλούν για το νέο νόημα που αποκτά ο εορτασμός της εθνικής επετείου του 1821 κατά τη διάρκεια της Κατοχής, της Εθνικής Αντίστασης και αργότερα του Εμφυλίου Πολέμου. Ο εορτασμός των 150 χρόνων από την Επανάσταση του 1821 πραγματοποιείται το 1971, εν μέσω της δικτατορίας των συνταγματαρχών. Προβάλλονται πλάνα αρχείου, στα οποία καταγράφονται οι εορτασμοί της Επανάστασης με έναν παρωχημένο τρόπο, καθώς και αποσπάσματα από τις λεγόμενες εορτές με την ονομασία «Πολεμική αρετή των Ελλήνων». Γίνεται ακόμη αναφορά στο λεγόμενο «Τάμα του Έθνους», το οποίο σχεδίαζε να ανεγείρει η χούντα στα Τουρκοβούνια.

Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής σκιαγραφείται η αντίληψη των σύγχρονων Ελλήνων για την Ελληνική Επανάσταση. Το επεισόδιο κλείνει με αναφορές σε όσα γνωρίζουμε ή δεν γνωρίζουμε για την Επανάσταση του 1821, καθώς και στην επέτειο των 200 χρόνων από την Επανάσταση και τις ευκαιρίες που προσφέρει για αναστοχασμό.

Οι ομιλητές του πρώτου επεισοδίου, με αλφαβητική σειρά, είναι οι εξής: Θάνος Βερέμης, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών· Πολυμέρης Βόγλης, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας· Θάλεια Δραγώνα, Ομότιμη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών· Μαρία Ευθυμίου, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών· Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών· Πασχάλης Κιτρομηλίδης· Ελένη Κούκη, Διδάκτωρ Ιστορίας· Χριστίνα Κουλούρη· Αντώνης Λιάκος, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών· Mark Mazower, Καθηγητής στο Columbia University (ΗΠΑ)· Roderick Beaton, Ομότιμος Καθηγητής στο King’s College London· Αλέξης Πολίτης, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης· Σπυρίδων Πλουμίδης· Σάββας Σαββόπουλος· Μενέλαος Χαραλαμπίδης· Χρήστος Χρηστίδης, Διδάκτωρ Ιστορίας.

Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου ακούμε αποσπάσματα από τα «Απομνημονεύματα» του Ιωάννη Μακρυγιάννη και επιστολές της βασίλισσας Αμαλίας. Παράλληλα, προβάλλονται πλάνα από την πόλη του Ναυπλίου, το κέντρο της Αθήνας, το θωρηκτό «Αβέρωφ» και άλλους ιστορικούς τόπους.

Ανάλυση Περιεχομένου

Θεματική Κατηγορία
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΠΟΛΕΜΟΙ,ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ,ΤΑΡΑΧΕΣ

Θεματικοί Όροι
Επανάσταση 1821, Ελληνική Επανάσταση, ιστορία, νεοελληνική ιστορία, εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας

Αναφορές
ΡΟΝΤΡΙΚ ΜΠΗΤΟΝ, ομότιμος Καθηγητής King’s College London (Βρετανία)
ΘΑΝΟΣ ΒΕΡΕΜΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ ΒΟΓΛΗΣ, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
ΘΑΛΕΙΑ ΔΡΑΓΩΝΑ, Ομότιμη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών
ΜΑΡΙΑ ΕΥΘΥΜΙΟΥ, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΑΚΗΣ, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΕΛΕΝΗ ΚΟΥΚΗ, Διδάκτωρ Ιστορίας
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΥΛΟΥΡΗ, Πρύτανις Παντείου Πανεπιστημίου
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΥΛΟΥΡΗ, Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου
ΑΝΤΩΝΗΣ ΛΙΑΚΟΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΜΑΡΚ ΜΑΖΑΟΥΕΡ, Καθηγητής Columbia Univesity (ΗΠΑ)
ΑΛΕΞΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης
ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ, Διδάκτωρ Ιστορίας
ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ, Διδάκτωρ Ιστορίας

Γεωγραφικός Προσδιορισμός

Γλώσσα Περιεχομένου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Δημιουργός
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ

Συντελεστές
Σκηνοθεσία: ΕΛΕΝΑ ΛΑΛΟΠΟΥΛΟΥ, Παρουσίαση-Έρευνα-Αρχισυνταξία: ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΚΑΤΣΙΜΗ, ΠΙΕΡΡΟΣ ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΣ, Διεύθυνση Παραγωγής: ΝΙΝΑ ΝΤΟΒΑ. Αφηγητής: ΝΙΚΟΛΑΣ ΒΙΒΛΑΚΗΣ, Επιστημονικός Συνεργάτης:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

Σχετικά Θέματα

Δικαιώματα
ΕΡΤ ΑΕ

Διάρκεια
00.52.33

Φυσικά – Τεχνικά Χαρακτηριστικά
ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

Χρηματοδότηση Ψηφιοποίησης/Τεκμηρίωσης
ΕΡΤ ΑΕ

Τελευταία Ενημέρωση
17/6/2026