3. ΑΓΓΕΛΟΙ ‘Η ΔΑΙΜΟΝΕΣ; Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
216371
Η σειρά ντοκιμαντέρ με τίτλο «Γιατί 21; 12 ερωτήματα» αποσκοπεί να παρουσιάσει μέσα σε 12 επεισόδια τις βασικές πτυχές της ελληνικής Ιστορίας, ακολουθώντας το νήμα που συνδέει τα 200 χρόνια ζωής του ελληνικού έθνους-κράτους από την Επανάσταση έως και σήμερα. Στην έρευνά τους, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις σε 12 διαχρονικά ιστορικά ερωτήματα σχετικά με το παρελθόν και το μέλλον της χώρας.
Κωδικός Τεκμηρίου
216371
Τύπος ψηφιακού αρχείου
Βίντεο
Τίτλος
ΓΙΑΤΙ 21; 12 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
ΑΓΓΕΛΟΙ ‘Η ΔΑΙΜΟΝΕΣ; Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Χρονολογία Παραγωγής
2021
Ημερομηνία Πρώτης Προβολής
11/04/2021
Σκοπός
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ
Είδος
ΜΟΝΟΘΕΜΑΤΙΚΟ / ΟΧΙ-ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ
Χαρακτηρισμός
ΣΕΙΡΑ
Κατηγορία
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ (ΙΣΤΟΡΙΚΟ,ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ)
Περίληψη
Στο τρίτο επεισόδιο, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις σε ακόμη ένα ερώτημα που απασχολεί διαχρονικά τους Έλληνες: ποιος είναι ο ρόλος των ξένων και ποια η επιρροή τους στην ελληνική ιστορία; «Άγγελοι ή δαίμονες»; Φταίνε οι ξένοι για τις κακοδαιμονίες της χώρας ή είναι οι λυτρωτές της;
Αρχικά, γίνεται λόγος για τα βασίλεια και τις αυτοκρατορίες που κυριαρχούσαν στην Ευρώπη και εμπόδιζαν την ίδρυση αυτόνομων εθνών-κρατών. Περιγράφεται η διατήρηση της ειρήνης, που ήταν στόχος της Αυστρίας και της Ρωσίας στις αρχές του 19ου αιώνα. Παράλληλα, εξετάζονται οι συνθήκες και οι λόγοι που οδήγησαν σταδιακά τις Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής να επέμβουν υπέρ της ίδρυσης του ελληνικού κράτους. Ακόμη, εξηγούνται οι λόγοι για τους οποίους αναμείχθηκαν η Αγγλία και η Γαλλία στην ελληνική υπόθεση. Τονίζεται η σημασία της ναυμαχίας του Ναυαρίνου, το φθινόπωρο του 1827, για την εξέλιξη της επανάστασης και την ελληνική ανεξαρτησία.
Στη συνέχεια, παρέχονται πληροφορίες για το πώς προέκυψε η Μεγάλη Ιδέα στα χρόνια της βασιλείας του Όθωνα, την έξωσή του και το πώς η Μεγάλη Βρετανία ανέλαβε την ισχυρότερη επιρροή επί της Ελλάδας με την επιλογή του βασιλιά Γεωργίου Α΄ από τη Δανία. Γίνεται αναφορά στην προσάρτηση των Επτανήσων το 1864 και στην προσάρτηση της Θεσσαλίας και της Άρτας στα εδάφη του ελληνικού κράτους, μέσω της στήριξης των Ξένων Δυνάμεων και όχι με πόλεμο.
Παράλληλα, περιγράφεται ο ατυχής πόλεμος του 1897 και η επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου. Από τους Παλαιούς Στρατώνες στο Γουδί, η Μαριλένα Κατσίμη μάς μιλά για τη γενικότερη κοινωνική δυσαρέσκεια που οδήγησε στο Κίνημα του 1909, το οποίο ξέσπασε τον Αύγουστο εκείνης της χρονιάς. Εν συνεχεία, παρουσιάζεται η διαίρεση της Ευρώπης κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και η παράλληλη διαίρεση της ελληνικής κοινωνίας σε βενιζελικούς και αντιβενιζελικούς, λόγω του Εθνικού Διχασμού. Αναλύεται η ανάμειξη των Δυνάμεων της Αντάντ στον Εθνικό Διχασμό. Αναδεικνύεται το πώς οι Μεγάλες Δυνάμεις εγκατέλειψαν σταδιακά την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας, γεγονός που οδήγησε στη Μικρασιατική Καταστροφή. Παράλληλα, εξηγείται η διαμόρφωση του τουρκικού εθνικισμού και η δημιουργία του τουρκικού κράτους από τις στάχτες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Επιπλέον, η αναδρομή συνεχίζεται στην περίοδο του Μεσοπολέμου, του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου Πολέμου, καθώς και στην ανάμειξη των Βρετανών στις εσωτερικές εξελίξεις της χώρας. Ειδικότερα, υπογραμμίζεται η θέληση των Βρετανών να διατηρήσουν τη σφαίρα επιρροής τους στην Ελλάδα, γεγονός που τους έφερε σε σταδιακή σύγκρουση με τον ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και οδήγησε βαθμιαία στον Εμφύλιο Πόλεμο. Οι συντελεστές της εκπομπής μεταφέρονται στην Κόνιτσα· καταγράφονται πλάνα από τα βουνά και το νεκροταφείο της περιοχής και, παράλληλα, μαθαίνουμε για τη μάχη που δόθηκε εκεί, όπου και συνετρίβησαν οι δυνάμεις των ανταρτών. Γίνεται αναφορά στην εξέλιξη του Εμφυλίου Πολέμου και στην ανάμειξη των ξένων δυνάμεων σε αυτόν, καθώς και στις ταυτόχρονες εξελίξεις στο πεδίο του Ψυχρού Πολέμου.
Η αναδρομή συνεχίζεται με την ανάμειξη των Αμερικανών στη διαμόρφωση του μετεμφυλιακού κράτους και το Σχέδιο Μάρσαλ. Η επιβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών στις 21 Απριλίου 1967 και η εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο το 1974 αναδεικνύονται ως κομβικές στιγμές στη διαμόρφωση ενός ισχυρού αντιαμερικανικού κινήματος στην ελληνική κοινωνία. Επιπροσθέτως, σκιαγραφείται το αντιευρωπαϊκό κλίμα που προέκυψε λόγω της οικονομικής κρίσης τη δεκαετία του 2010 και, ιδίως, το βαρύ κλίμα εναντίον των Γερμανών. Κλείνοντας, οι ομιλητές κάνουν έναν σύντομο απολογισμό του αρχικού ερωτήματος.
Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου προβάλλεται πλούσιο αρχειακό οπτικοακουστικό υλικό. Ακούγονται αποσπάσματα από επιστολές του Ιωάννη Καποδίστρια και από τα ημερολόγια του συγγραφέα Έρνεστ Χέμινγουεϊ.
Οι ομιλητές του τρίτου επεισοδίου, με αλφαβητική σειρά, είναι οι καθηγητές και επιστήμονες: Γιάννης Βούλγαρης, Ομότιμος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου, Λένα Διβάνη, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, Στάθης Καλύβας, Καθηγητής στο Oxford University, Όλγα Κατσιαρδή-Hering, Ομότιμη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, Αντώνης Κλάψης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Μανώλης Κούμας, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Κώστας Κωστής, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Λίνα Λούβη, Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου, Μαρκ Μαζάουερ, Καθηγητής στο Columbia University, Νίκος Μαραντζίδης, Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Ρόντρικ Μπήτον, Ομότιμος Καθηγητής στο King’s College London, Κωνσταντίνα Μπότσιου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Γιώργος Παγουλάτος, Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Προκόπης Παπαστράτης, Ομότιμος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου, Σωτήρης Ριζάς, Διευθυντής Έρευνας Ιστορίας Νεωτέρου Ελληνισμού, Ακαδημία Αθηνών.
Ανάλυση Περιεχομένου
Θεματική Κατηγορία
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΠΟΛΕΜΟΙ,ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ,ΤΑΡΑΧΕΣ
Θεματικοί Όροι
Επανάσταση 1821, Ελληνική Επανάσταση, ιστορία, νεοελληνική ιστορία, εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας
Αναφορές
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
ΛΕΝΑ ΔΙΒΑΝΗ, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών
ΣΤΑΘΗΣ ΚΑΛΥΒΑΣ, Καθηγητής Oxford University
ΟΛΓΑ ΚΑΤΣΙΑΡΔΗ-HERING, Ομότιμη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΛΑΨΗΣ, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΟΥΜΑΣ, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΣΤΗΣ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΛΙΝΑ ΛΟΥΒΗ, Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου
ΜΑΡΚ ΜΑΖΑΟΥΕΡ, Καθηγητής Columbia University
ΝΙΚΟΣ ΜΑΡΑΝΤΖΙΔΗΣ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας
ΡΟΝΤΡΙΚ ΜΠΗΤΟΝ, Ομότιμος Καθηγητής King’s College London
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΟΤΣΙΟΥ, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΓΟΥΛΑΤΟΣ, Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
ΣΩΤΗΡΗΣ ΡΙΖΑΣ, Δ/ντής Έρευνας Ιστορίας Νεωτέρου Ελληνισμού Ακαδημίας Αθηνών
Γεωγραφικός Προσδιορισμός
Γλώσσα Περιεχομένου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ
Δημιουργός
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ
Συντελεστές
Σκηνοθεσία: ΕΛΕΝΑ ΛΑΛΟΠΟΥΛΟΥ, Παρουσίαση-Έρευνα-Αρχισυνταξία: ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΚΑΤΣΙΜΗ, ΠΙΕΡΡΟΣ ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΣ, Διεύθυνση Παραγωγής: ΝΙΝΑ ΝΤΟΒΑ. Αφηγητής: ΝΙΚΟΛΑΣ ΒΙΒΛΑΚΗΣ, Επιστημονικός Συνεργάτης: ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ
Σχετικά Θέματα
Δικαιώματα
ΕΡΤ ΑΕ
Διάρκεια
00.53.13
Φυσικά – Τεχνικά Χαρακτηριστικά
ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ
Χρηματοδότηση Ψηφιοποίησης/Τεκμηρίωσης
ΕΡΤ ΑΕ
Τελευταία Ενημέρωση
18/6/2026
