Κωδικός Τεκμηρίου
0000007107
Τύπος ψηφιακού αρχείου
Βίντεο
Τίτλος
ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ
ΓΙΑΝΝΗΣ ΞΕΝΑΚΗΣ
Χρονολογία Παραγωγής
1983
Ημερομηνία Πρώτης Προβολής
22/09/1983
Σκοπός
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ
Είδος
ΜΟΝΟΘΕΜΑΤΙΚΟ / ΟΧΙ-ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ
Χαρακτηρισμός
ΣΕΙΡΑ
Κατηγορία
ΠΟΡΤΡΕΤΑ-ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ
Περίληψη
Σειρά αυτοβιογραφικών ντοκιμαντέρ από το 1982, των Γιώργου και Ηρώς Σγουράκη, όπου σκιαγραφούνται προσωπικότητες από τον πνευματικό, καλλιτεχνικό, πολιτικό και κοινωνικό χώρο. Το συγκεκριμένο επεισόδιο είναι αφιερωμένο στον διεθνούς φήμης συνθέτη και αρχιτέκτονα ΓΙΑΝΝΗ (ΙΑΝΝΗ) ΞΕΝΑΚΗ.
Περιγραφή Περιεχομένου
Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΞΕΝΑΚΗΣ, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες και αρχιτέκτονες του 20ού αιώνα, διεθνώς γνωστός ως IANNIS XENAKIS, αυτοσυστήνεται στην εκπομπή “ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ”. Ο ίδιος ξεκινά την αφήγησή του παραθέτοντας πληροφορίες για τη ζωή του. Γεννήθηκε στη Βράιλα της Ρουμανίας από Έλληνες γονείς. Tο 1932 ο πατέρας του τον έστειλε στην Eλλάδα όπου συνέχισε τις σπουδές του στην Aναργύρειο Σχολή Σπετσών και Kοργιαλένιο Σχολή (μέχρι το 1938). Εκεί έκανε τα πρώτα μαθήματα αρμονίας και πιάνου. Θυμάται το σχολείο του στις Σπέτσες και τον πόλεμο που έζησε στην Αθήνα. Από το μουσειακό χώρο των Δελφών, όπου και προβάλλονται τα σημαντικότερα εκθέματα του μουσείου, σχολιάζει τα πολιτικά γεγονότα του τόπου, όπως τα έζησε ο ίδιος, με αφετηρία την Κατοχή και την αντιστασιακή του δράση, και μιλάει για την πολιτική του ιδεολογία και την οργάνωσή του στο Κομμουνιστικό Κόμμα, που καθόρισε την πολιτική του δράση. Παράλληλα εξηγεί τους λόγους που τον γοήτευε η «πολλαπλή έντεχνη σκέψη» και που τον ώθησαν στο συνδυασμό της τέχνης, της φιλοσοφίας και της επιστήμης στο έργο του.
Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΞΕΝΑΚΗΣ συνεχίζοντας, μιλάει για τις σπουδές του στο Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Το 1947 αποφασίζει να φύγει από την Ελλάδα και εγκαθίσταται στη Γαλλία ως πολιτικός πρόσφυγας. Εκεί δούλεψε στο αρχιτεκτονικό γραφείο του ΛΕ ΚΟΡΜΠΥΖΙΕ (Le Corbusier), όπου ανακάλυψε τη σχέση αρχιτεκτονικής και μουσικής που τον οδήγησε στη βασική ιδέα της μουσικής του, τον μετασχηματισμό μαθηματικών θεωριών σε ήχους. Στην εκπομπή μιλάει για την εξερεύνηση της σχέσης της αρχιτεκτονικής και της μουσικής και εξηγεί τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της μουσικής συνθετικής του τέχνης. Αναφέρεται στις θεωρητικές και φιλοσοφικές ιδέες που διέπουν τις μουσικές του δημιουργίες, που απαντώνται στη Φυσική και συνδέονται με την ανθρώπινη λογική και διαίσθηση. Περιγράφει πώς η θεωρητική σκέψη μεταφράζεται σε ήχους, πώς «οι μουσικοί ήχοι ισοδυναμούν με σύμβολα πραγμάτων και γεγονότων».
Ειδική αναφορά κάνει στο έργο του «Νύχτες» (1968) για μικτή 12αμελή χορωδία, αφιερωμένο στους πολιτικούς κατάδικους του κόσμου και για τα αισθητικά-μουσικά ζητήματα που τον απασχολούσαν.
Κάνει λόγο για τη διαφορετική γλώσσα της μουσικής του γραφής, για το είδος της διανοητικής μουσικής δημιουργίας (η λεγόμενη στοχαστική μουσική του Ξενάκη) αντλώντας έμπνευση από την Ελλάδα της κλασικής εποχής, την ελληνική τέχνη και σκέψη.
Στην εκπομπή περιέχονται πλάνα όπου εμφανίζεται ο Γιάννης Ξενάκης κατά τη διάρκεια προετοιμασίας μιας παράστασης στο αρχαίο στάδιο των Δελφών. Μαζί του διακρίνεται ο φίλος του συνθέτης Στέφανος Βασιλειάδης, από τους πρωτοπόρους και υποστηρικτές της ηλεκτρονικής μουσικής στην Ελλάδα, (με τον οποίο είχε συνεργαστεί στο φημισμένο «Πολύτοπο των Μυκηνών» το 1978, την πολυμεσική εγκατάσταση σε ανοιχτό ειδικά διαμορφωμένο χώρο όπου η μουσική συνδυαζόταν με οπτικά ερεθίσματα).
Ανάλυση Περιεχομένου
00:00:04:00
Τίτλοι αρχής.
00:02:29:00
Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΞΕΝΑΚΗΣ (ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες και αρχιτέκτονες του 20ού αιώνα, διεθνώς γνωστός ως IANNIS XENAKIS) αναφέρεται στην καταγωγή του, στην οικογένειά του, στα παιδικά του χρόνια, στην προσφυγιά που έζησε και στα πρώτα σχολικά του χρόνια.
00:03:10:00
Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΞΕΝΑΚΗΣ (ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες και αρχιτέκτονες του 20ού αιώνα, διεθνώς γνωστός ως IANNIS XENAKIS) ακολουθεί τη διαδρομή του μουσειακού δωματίου των ΔΕΛΦΩΝ, φθάνοντας στο χώρο όπου εκτίθενται οι δίδυμοι ΚΟΥΡΟΙ του ΑΡΓΟΥΣ, ο ΚΛΕΟΒΙΣ και ο ΒΙΤΩΝ, φιλοτεχνημένα από τον Αργείο γλύπτη ΠΟΛΥΜΗΔΗ. Εμβόλιμα διαδοχικά πλάνα που παρουσιάζουν σημαντικά αγάλματα και αντικείμενα τέχνης καθώς και ευρήματα αρχαιολογικής και ιστορικής σημασίας. Παράλληλα, ακούγεται ο ίδιος να μιλάει για την εισαγωγή του στο Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών στο Ε. Μ. Π. , το 1940. Συνεχίζοντας μιλάει για την ένταξή του στο – παράνομο τότε-Κ. Κ. Ε. και αργότερα στην ΕΠ. Ο. Ν. Επίσης, αναφέρει πως τότε άρχισε να μελετά αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους, κυρίως τον ΠΛΑΤΩΝΑ.
00:04:40:00
Πλάνο με τον ΓΙΑΝΝΗ ΞΕΝΑΚΗ (ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες και αρχιτέκτονες του 20ού αιώνα, διεθνώς γνωστός ως IANNIS XENAKIS) να κάθεται ανάμεσα στους δίδυμους ΚΟΥΡΟΥΣ του ΑΡΓΟΥΣ, ΚΛΕΟΒΙ και ΒΙΤΩΝΑ, που βρίσκονται στο μουσειακό χώρο των ΔΕΛΦΩΝ. Ο ίδιος περιγράφει την αντιστασιακή και πολιτική του δράση και τις γενικότερες συνθήκες της εποχής, τη μεταπολεμική Ελλάδα μέχρι τη Δικτατορία των Συνταγματαρχών. Στη συνέχεια, εξηγεί τους λόγους που τον γοήτευε η αρχαιότητα, η πολλαπλή έντεχνη σκέψη, η φιλοσοφία και η αρχιτεκτονική.
00:07:30:00
Πλάνο σε ανάγλυφη ΖΩΦΟΡΟ ΘΗΣΑΥΡΟΥ των ΣΙΦΝΙΩΝ με μυθολογικές παραστάσεις, δημιούργημα ώριμης αρχαϊκής τέχνης. Στη βόρεια πλευρά του θησαυρού εικονίζεται ο πόλεμος των Ολύμπιων Θεών εναντίων των Γιγάντων, παράλληλα ακούγεται μουσική σύνθεση του ΓΙΑΝΝΗ ΞΕΝΑΚΗ. Καθώς ο φακός κινείται κυκλικά παρουσιάζονται σημαντικά εκθέματα – ευρήματα αρχαιολογικής σημασίας. Στη συνέχεια, προβάλλεται ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΞΕΝΑΚΗΣ να στέκεται μπροστά στα εκθέματα του μουσείου. Ο ίδιος αναφέρεται στις σπουδές του, στην προσφυγιά και στη συνεργασία του με τον γνωστό αρχιτέκτονα ΛΕ ΚΟΡΜΠΥΖΙΕ. Κατόπιν, αναφέρεται στις πρωτοποριακές συνθετικές μεθόδους που ανακάλυψε, οι οποίες συσχέτιζαν τη μουσική και την αρχιτεκτονική με τα μαθηματικά και τη φυσική.
00:10:25:00
Πλάνο με τον ΓΙΑΝΝΗ ΞΕΝΑΚΗ (ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες και αρχιτέκτονες του 20ού αιώνα, διεθνώς γνωστός ως IANNIS XENAKIS).Μιλάει για τη Μεσαιωνική Περίοδο, τη Χριστιανική Αρχιτεκτονική. Επίσης, αναφέρεται στο χαρακτηριστικό κόσμημα της περιόδου, στο Ναό του ΑΓΙΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ, που βρίσκεται δίπλα από τον καθεδρικό Ναό της Μητροπόλεως Αθηνών. Ακολουθούν πλάνα από την πλατεία Μητροπόλεως όπου βρίσκεται ο Ναός. Ο φακός εστιάζει στον εξωτερικό διάκοσμο του Ναού. Στη συνέχεια, δίνει την προσωπική του άποψη για τον τρόπο που οι Έλληνες συμπεριφέρονται στην κληρονομιά τους.
00:13:06:00
Πλάνο στη ΣΦΙΓΓΑ των ΝΑΞΙΩΝ, που βρίσκεται στο μουσειακό χώρο των ΔΕΛΦΩΝ. Στη στήλη του εκθέματος κάθεται ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΞΕΝΑΚΗΣ (ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες και αρχιτέκτονες του 20ού αιώνα, διεθνώς γνωστός ως IANNIS XENAKIS). Αναφέρεται στο μουσικό του έργο, το οποίο είναι αποτέλεσμα ζωής και σκέψεων. Αναλύει την άποψη πως η μουσική είναι αμάλγαμα φιλοσοφικής και μαθηματικής θεωρίας. Επίσης, προβάλλει τις φιλοσοφικές του ιδέες για τη μουσική, οι οποίες έθεσαν το αίτημα για ενότητα φιλοσοφίας, επιστήμης και τέχνης. Προβάλλονται εμβόλιμα πλάνα από τις πρόβες με τους συνεργάτες του στο Αρχαίο Θέατρο του ΑΡΓΟΥΣ και πλάνα σε επιστημονικές δημοσιεύσεις, δημοσιευμένα κείμενα και επιλεγμένα έργα του ΓΙΑΝΝΗ ΞΕΝΑΚΗ.
00:20:13:00
Πλάνο με τον ΓΙΑΝΝΗ ΞΕΝΑΚΗ (ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες και αρχιτέκτονες του 20ού αιώνα, διεθνώς γνωστός ως IANNIS XENAKIS) στο μουσειακό χώρο των ΔΕΛΦΩΝ. Ο ίδιος αναφέρεται στις μουσικές συνθέσεις του και στη δημιουργία ηχητικών μαζών, με τις οποίες σκέφτεται και αισθάνεται. Κατόπιν, αναφέρεται στην παγκόσμια αναγνώριση της αξίας της τέχνης και του δημιουργού. Στη συνέχεια, ο φακός παρουσιάζει διάφορα εκθέματα όπως: μαρμάρινες μετώπες με παραστάσεις, τμήματα κολώνας με τα κορίτσια που χορεύουν, δείγμα καλλιτεχνικής έκφρασης με λεπτομέρειες της αναπαράστασης. Παράλληλα, ακούγεται μουσική σύνθεση του ΓΙΑΝΝΗ ΞΕΝΑΚΗ.
00:23:10:00
Πλάνο με τον ΓΙΑΝΝΗ ΞΕΝΑΚΗ (ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες και αρχιτέκτονες του 20ού αιώνα, διεθνώς γνωστός ως IANNIS XENAKIS) στο μουσειακό χώρο των ΔΕΛΦΩΝ. Ο ίδιος αποδίδει τον ορισμό της ελληνικότητας και της τέχνης.
00:24:24:00
Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΞΕΝΑΚΗΣ (ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες και αρχιτέκτονες του 20ού αιώνα, διεθνώς γνωστός ως IANNIS XENAKIS) βγαίνει από το μουσειακό δωμάτιο των ΔΕΛΦΩΝ, που φιλοξενείται ο ΗΝΙΟΧΟΣ, ενώ παράλληλα αναφέρεται σ’ αυτό το σημαντικό έκθεμα του μουσείου. Στη συνέχεια, ο φακός εστιάζει στο χώρο που βρίσκεται ο ΗΝΙΟΧΟΣ αποτυπώνοντας με λεπτομέρεια την αναπαράσταση του προσώπου και της κίνησης.
00:26:44:00
Τίτλοι τέλους.
Θεματική Κατηγορία
ΤΕΧΝΕΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ
Θεματικοί Όροι
ΓΙΑΝΝΗΣ (ΙΑΝΝΗΣ) ΞΕΝΑΚΗΣ, βιογραφία, μουσική, συνθέτες, αρχιτεκτονική
Αναφορές
ΓΙΑΝΝΗΣ (ΙΑΝΝΗΣ) ΞΕΝΑΚΗΣ , συνθέτης
”ΝΥΧΤΕΣ”, μουσικό έργο
Γεωγραφικός Προσδιορισμός
ΕΥΡΩΠΗ, ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ, ΝΟΜΟΣ ΦΩΚΙΔΑΣ, ΔΕΛΦΟΙ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΔΕΛΦΩΝ
ΕΥΡΩΠΗ, ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ, ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΑΘΗΝΑ, ΠΛΑΤΕΙΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ
Γλώσσα Περιεχομένου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ
Δημιουργός
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ
Συντελεστές
Σκηνοθεσία:
ΚΩΣΤΑΣ ΑΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ
Παραγωγός:
ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΓΟΥΡΑΚΗΣ
Συνεργάστηκαν:
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ
Η μουσική της ταινίας είναι:
Από τα έργα του ΓΙΑΝΝΗ ΞΕΝΑΚΗ
Φωτογραφία:
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ
Ηχοληψία:
ΜΑΡΙΝΟΣ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
Μοντάζ:
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΡΙΑΡΑΚΗΣ
Μιξάζ:
ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΙΡΗΣ
Βοηθός Οπερατέρ:
Β. ΚΑΨΟΥΡΟΣ
Εργαστήρια Εικόνας:
Γ. ΣΤΑΜΟΥ
Εργαστήρια Ήχου:
ERA
Γραμματεία:
Τ. ΦΟΥΝΤΟΡΑΔΑΚΗ
Συντονιστής:
ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ
Διεύθυνση Παραγωγής:
ΗΡΩ ΣΓΟΥΡΑΚΗ
Σχετικά Θέματα
Δικαιώματα
ΕΡΤ ΑΕ
Διάρκεια
00:27:16:00
Φυσικά – Τεχνικά Χαρακτηριστικά
Πρωτότυπο Μέσο: ΦΙΛΜ
Εικόνα: ΕΓΧΡΩΜΗ
Χρηματοδότηση Ψηφιοποίησης/Τεκμηρίωσης
ΚΟΙΝΩΝΙΑ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ, Πρόσκληση 65
Τελευταία Ενημέρωση
10/11/2009
