ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΠΕΡΙΠΑΤΟΙ

Κωδικός Τεκμηρίου
DS002585

Τύπος ψηφιακού αρχείου
Βίντεο

Τίτλος
IΣΤΟΡΙΚΟΙ ΠΕΡΙΠΑΤΟΙ
ΟΙ ΕΒΡΑΙΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ

Χρονολογία Παραγωγής
2018

Ημερομηνία Πρώτης Προβολής
24/04/2018

Σκοπός
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

Είδος
ΜΟΝΟΘΕΜΑΤΙΚΟ / ΟΧΙ-ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ

Χαρακτηρισμός
ΣΕΙΡΑ

Κατηγορία
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ (ΙΣΤΟΡΙΚΟ,ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ)

Περίληψη
Οι «Ιστορικοί Περίπατοι» είναι μια εκπομπή-ντοκιμαντέρ που έχει σκοπό να αναδείξει πλευρές της ελληνικής Ιστορίας άγνωστες στο πλατύ κοινό. Με εξωτερικά γυρίσματα σε χώρους που σχετίζονται με το θέμα του κάθε επεισοδίου και προβολή αρχειακού υλικού, μια ομάδα ιστορικών μας ξεναγεί σε σημεία της Αθήνας και της Περιφέρειας, συνδεδεμένα με γεγονότα που σημάδεψαν την Ελλάδα. Στο συγκεκριμένο επεισόδιο, η Μαριλένα Κατσίμη μαζί με την ιστορικό Μαρία Καβάλα περιηγούνται στη Θεσσαλονίκη και αναδεικνύουν το εβραϊκό παρελθόν της.

Περιγραφή Περιεχομένου
Στο συγκεκριμένο επεισόδιο η Μαριλένα Κατσίμη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη και μαζί με την ιστορικό του ΑΠΘ Μαρία Καβάλα αναδεικνύουν πτυχές της ιστορίας της εβραϊκής κοινότητας της πόλης από το 1913 έως το Ολοκαύτωμα των Εβραίων από τους Ναζί.
Η πρώτη στάση του συγκεκριμένου ιστορικού περιπάτου πραγματοποιείται στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης από όπου ξεδιπλώνεται η ιστορία του κτιρίου που το φιλοξενεί παράλληλα με μια αναδρομή στις τρεις ομάδες Εβραίων της ”Διασποράς” και στην ιστορική διαδρομή της συγκεκριμένης θρησκευτικής κοινότητας από την αρχαιότητα έως το Μεσαίωνα. Ακόμη, δίνονται πληροφορίες για το πως οι Εβραίοι της Ισπανίας και αργότερα της Ιταλίας μετανάστευσαν στην περιοχή της Θεσσαλονίκης κατά το 15ο και 16ο αιώνα, γεγονός που μετέτρεψε την πόλη σε σημαντικό εμπορικό κέντρο της Μεσογείου.
Από την πλατεία Χρηματιστηρίου, η Μαρία Καβάλα μιλά για την οικονομική ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό της Θεσσαλονίκης στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα μετά και τις μεταρρυθμίσεις του Αβδούλ Χαμίτ Β’. Αναδεικνύεται ακόμη η επιχειρηματική δραστηριότητα των Εβραίων της πόλης. Στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, οι συντελεστές της εκπομπής περιγράφουν τον αντίκτυπο μεγάλων ιστορικών γεγονότων στην κοινωνία της πόλης με τις διάφορες εθνοτικές κοινότητες. Έτσι η αναδρομή τους ξεκινά από την Ελληνική Επανάσταση, το Μακεδονικό αγώνα του 1904-1908, το κίνημα των Νεότουρκων, την ίδρυση της Φεντερασιόν, τους Βαλκανικούς πολέμους, τον Εθνικό Διχασμό έως και τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Γίνεται αναφορά στην πυρκαγιά του 1917 και στις καταστροφές που σημειώθηκαν στην πόλη, κυρίως στην εβραϊκή συνοικία.
Στην συνέχεια, από την πλατεία Άθωνος και την αγορά παρουσιάζεται η Θεσσαλονίκη του Μεσοπολέμου και η αλλαγή της φυσιογνωμίας της πόλης μετά τον ερχομό των προσφύγων από τη Μικρά Ασία. Ακόμη, η Μαρία Καβάλα αναφέρεται στην ίδρυση οργανώσεων με αντικομουνιστικό και αντισημιτικό χαρακτήρα όπως η ΕΕΕ καθώς και στο πογκρόμ εναντίον των Εβραίων που δημιουργεί ένα κύμα μετανάστευσης εκτός της χώρας.
Από την Πλατεία Ελευθερίας, οι συντελεστές της εκπομπής μιλούν για το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, τα βασανιστήρια που υπέστησαν οι Εβραίοι από τους Ναζί και η αποστολή τους στη Γερμανία στρατόπεδα συγκέντρωσης καθώς και για καταναγκαστική εργασία. Έπειτα, από την Πανεπιστημιούπολη της Θεσσαλονίκης και το μνημείο που θυμίζει πως κάποτε η περιοχή ήταν εβραϊκό νεκροταφείο περιγράφεται ο τρόπος μεταφοράς του νεκροταφείου και η βεβήλωση των μνημείων του. Παρέχονται πληροφορίες για το πως οι περιουσίες των Εβραίων που έφυγαν ως αιχμάλωτοι στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης παραδόθηκαν αρχικά στην κατοχική κυβέρνηση αλλά τα εκμεταλλεύτηκαν Ναζί και δωσίλογοι καθώς και τις προσπάθειες απονομής δικαιοσύνης από το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ.
Η Μαριλένα Κατσίμη και η Μαρία Καβάλα από τον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης μιλούν για τις συνθήκες μεταφοράς των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τη θανάτωσή τους με βιομηχανικό τρόπο. Αναφέρονται και στην επιστροφή των αιχμαλώτων από το Άουσβιτς.
Η τελευταία στάση αυτού του ιστορικού περιπάτου γίνεται στην συναγωγή Μοναστηριωτών, μια από τις τρεις συναγωγές που υπάρχουν τώρα στη Θεσσαλονίκη. Επιπλέον, αναφέρονται στο πως αναδιοργανώθηκε η εβραϊκή κοινότητα της πόλης μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου πολέμου και στη διαχείριση της εβραϊκής μνήμης της.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλεται πλούσιο φωτογραφικό και οπτικοακουστικό αρχειακό υλικό.

Ανάλυση Περιεχομένου

Θεματική Κατηγορία
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΠΟΛΕΜΟΙ,ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ,ΤΑΡΑΧΕΣ

Θεματικοί Όροι
Εβραίοι της Θεσσαλονίκης, Μακεδονικός αγώνας, Α’ Παγκόσμιος πόλεμος, Μακεδονικός αγώνας

Αναφορές
ΜΑΡΙΑ ΚΑΒΑΛΑ, ιστορικός
ΑΒΔΟΥΛ ΧΑΜΙΤ Β’, Οθωμανός Σουλτάνος
ΦΕΝΤΕΡΑΣΙΟΝ, σοσιαλιστική οργάνωση
ΑΒΡΑΑΜ ΜΠΕΝΑΡΟΓΙΑ, πρωτεργάτης ελληνικού σοσιαλιστικού κινήματος
ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ, πρωθυπουργός
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α’, Βασιλιάς
ΕΑΜ (ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ), αντιστασιακή οργάνωση

Γεωγραφικός Προσδιορισμός

Γλώσσα Περιεχομένου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Δημιουργός
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ

Συντελεστές
Σκηνοθεσία:
ΕΛΕΝΑ ΛΑΛΟΠΟΥΛΟΥ

Παρουσίαση-αρχισυνταξία:
ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΚΑΤΣΙΜΗ

Διεύθυνση φωτογραφίας:
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΟΥΛΙΔΗΣ

Διευθύντρια παραγωγής:
ΕΛΕΝΗ ΝΤΑΦΛΟΥ

Επιμέλεια γραφικών:
ΛΙΑ ΜΩΡΑΪΤΟΥ

Έρευνα αρχείου:
ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ

Εικονολήπτες:
ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ ΜΟΥΜΤΖΟΓΛΟΥ -ΜΙΛΤΟΣ ΓΙΑΝΝΙΑΣ

Σχετικά Θέματα

Δικαιώματα
ΕΡΤ ΑΕ

Διάρκεια
00.57.09

Φυσικά – Τεχνικά Χαρακτηριστικά

Χρηματοδότηση Ψηφιοποίησης/Τεκμηρίωσης
ΕΡΤ ΑΕ

Τελευταία Ενημέρωση
19/12/2025