Επεισόδιο 07: ΤΙ ΦΤΑΙΕΙ ΜΕ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ;
223410
Η σειρά ντοκιμαντέρ με τίτλο «Γιατί 21; 12 ερωτήματα» αποσκοπεί να παρουσιάσει μέσα σε 12 επεισόδια τις βασικές πτυχές της ελληνικής Ιστορίας, ακολουθώντας το νήμα που συνδέει τα 200 χρόνια ζωής του ελληνικού έθνους-κράτους από την Επανάσταση έως και σήμερα. Στην έρευνά τους, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις σε 12 διαχρονικά ιστορικά ερωτήματα σχετικά με το παρελθόν και το μέλλον της χώρας.
Κωδικός Τεκμηρίου
223410
Τύπος ψηφιακού αρχείου
Βίντεο
Τίτλος
ΓΙΑΤΙ 21; 12 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
ΤΙ ΦΤΑΙΕΙ ΜΕ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ;
Χρονολογία Παραγωγής
2021
Ημερομηνία Πρώτης Προβολής
16/05/2021
Σκοπός
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ
Είδος
ΜΟΝΟΘΕΜΑΤΙΚΟ / ΟΧΙ-ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ
Χαρακτηρισμός
ΣΕΙΡΑ
Κατηγορία
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ (ΙΣΤΟΡΙΚΟ,ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ)
Περίληψη
Στο έβδομο επεισόδιο, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις σε ακόμα ένα ερώτημα που απασχολεί έως και σήμερα τους Έλληνες: «Τι φταίει με τα οικονομικά της Ελλάδας;»
Αρχικά, γίνεται λόγος για την οικονομική κατάσταση στον ελληνικό χώρο την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τονίζεται πως η πλειονότητα των Ελλήνων που κατοικούσαν στην Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα ήταν φτωχοί αγρότες, ενώ παράλληλα, σε όλο τον χώρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Έλληνες ασχολούνταν με τη γεωργία, την κτηνοτροφία, το εμπόριο και τη ναυτιλία. Παρέχονται πληροφορίες για τις εθνικές γαίες και τον διαμοιρασμό τους κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821. Μαθαίνουμε για τον πρώτο ελλειμματικό ισολογισμό που κατατέθηκε στη Β΄ Εθνοσυνέλευση το 1823, γεγονός που οδήγησε στην αναζήτηση δανείων από το εξωτερικό για την κάλυψη των αναγκών της Επανάστασης.
Ακολούθως, περιγράφεται η κατάσταση της ελληνικής ενδοχώρας μετά τον Αγώνα της Ανεξαρτησίας και την εξάντληση των οικονομικών πόρων. Αναδεικνύονται οι προσπάθειες του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, που είχαν ως στόχο την ανόρθωση της ελληνικής οικονομίας. Ειδικότερα, παρουσιάζονται οι προσπάθειές του για την ανάπτυξη της γεωργίας, με την εισαγωγή νέων καλλιεργειών και τεχνικών παραγωγής, καθώς και το πρώτο νόμισμα της χώρας, ο φοίνικας. Παράλληλα, σημειώνεται πως η οθωνική περίοδος δεν έδωσε σημαντική ώθηση στην οικονομία, ενώ η ίδρυση της Εθνικής Τράπεζας θεωρείται σημαντική εξέλιξη της περιόδου.
Στη συνέχεια, η αναδρομή συνεχίζεται με τη ρύθμιση του πρώτου δανείου του Αγώνα για την Ανεξαρτησία. Έπειτα, μεταφερόμαστε στη δεκαετία του 1870 και στη διανομή των εθνικών γαιών το 1871 από τον πρωθυπουργό Αλέξανδρο Κουμουνδούρο. Σημειώνεται η ίδρυση του Χρηματιστηρίου Αθηνών και προβάλλονται πλάνα από το Μέγαρο Μελά, όπου στεγάστηκε αρχικά, το 1880. Γίνεται λόγος για το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού του Χαρίλαου Τρικούπη, με την αναδιοργάνωση του στρατεύματος και τη δημιουργία σιδηροδρομικού δικτύου. Παράλληλα, αναφέρεται η σταφιδική κρίση του 1892, που οδήγησε σταδιακά στην πτώχευση του 1893, στον «ατυχή» πόλεμο του 1897 και στον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο, στον οποίο υπεβλήθη η χώρα για την αποπληρωμή πολεμικών αποζημιώσεων προς την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Ακολούθως, παρουσιάζεται η εποχή της «εθνικής κατάθλιψης» στις αρχές του 20ού αιώνα, κατά την οποία πολλοί Έλληνες μετανάστευσαν προς τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Ακολουθούν οι μεγάλες νίκες στους Βαλκανικούς Πολέμους, η Μικρασιατική Εκστρατεία και η Μικρασιατική Καταστροφή, η ανταλλαγή πληθυσμών και το τιτάνιο έργο της αποκατάστασης των προσφύγων.
Επιπλέον, παρέχονται πληροφορίες για το φιλόδοξο οικονομικό σχέδιο του Ελευθερίου Βενιζέλου και της κυβέρνησής του το 1928, με την ίδρυση της Τράπεζας της Ελλάδος, την υλοποίηση έργων άρδευσης και ύδρευσης στην περιφέρεια, καθώς και άλλων υποδομών, σε συνδυασμό με εξωτερικό δανεισμό. Η Παγκόσμια Οικονομική Ύφεση του 1929 και το λεγόμενο «κραχ» του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης προκάλεσαν την κατάρρευση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, γεγονός που οδήγησε σε εκτροχιασμό των δημοσιονομικών του ελληνικού κράτους και τελικά στην κήρυξη πτώχευσης και την υποτίμηση της δραχμής.
Η επόμενη περίοδος αφορά την Κατοχή και τον Εμφύλιο Πόλεμο, που είχαν ως αποτέλεσμα τη διάλυση του νομίσματος και την πλήρη καταστροφή της οικονομίας της χώρας. Ακολουθούν αναφορές στο Δόγμα Τρούμαν και το Σχέδιο Μάρσαλ, καθώς και στην ανοικοδόμηση των υποδομών και των δικτύων της χώρας μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο. Έπειτα, παρουσιάζονται οι εξελίξεις στην ελληνική οικονομία κατά τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, όταν σημειώθηκε ραγδαία ανάπτυξη, μετά την υποτίμηση της δραχμής το 1953. Αναδεικνύεται η συμβολή του πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή με την υπογραφή της σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην περίοδο της δικτατορίας και στη δύσκολη οικονομική κατάσταση του 1974.
Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής, περιγράφεται το οικονομικό πρόγραμμα των κομμάτων της Μεταπολίτευσης. Σημειώνεται η αύξηση των αμυντικών δαπανών από το 1974 έως το 1991 και σκιαγραφούνται οι πολιτικές των κυβερνήσεων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης. Αναδεικνύονται η σταδιακή εγκατάλειψη της βιομηχανικής παραγωγής από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 και η υποχώρηση του δευτερογενούς τομέα. Τέλος, επισημαίνονται οι προκλήσεις που προέκυψαν με την είσοδο της Ελλάδας στο ευρώ και ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης του 2008, που οδήγησε στην κρίση χρέους της ελληνικής οικονομίας. Περιγράφεται επίσης η περίοδος των Μνημονίων και ο αντίκτυπος της κρίσης στην κοινωνία, καθώς και το δίλημμα που προέκυψε σχετικά με το εθνικό νόμισμα.
Οι ομιλητές του έβδομου επεισοδίου με αλφαβητική σειρά είναι οι καθηγητές και επιστήμονες: Γιάννης Βούλγαρης, Ομότιμος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου, Πάνος Καζάκος, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Ανδρέας Κακριδής, Επίκουρος Καθηγητής Ιονίου Πανεπιστημίου, Κώστας Κωστής, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Δημήτρης Μπαχάρας, Διδάκτωρ Ιστορίας, Γιώργος Παγουλάτος, Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Αλέξης Φραγκιάδης, Διδάκτωρ Οικονομικής Ιστορίας, Μαρία Χριστίνα Χατζηιωάννου, Διευθύντρια Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών/ ΕΙΕ, Χρήστος Χατζηιωσήφ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης, Μιχάλης Ψαλιδόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ανάλυση Περιεχομένου
Θεματική Κατηγορία
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΠΟΛΕΜΟΙ,ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ,ΤΑΡΑΧΕΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Θεματικοί Όροι
Επανάσταση 1821, Ελληνική Επανάσταση, ιστορία, νεοελληνική ιστορία, εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας
Αναφορές
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
ΠΑΝΟΣ ΚΑΖΑΚΟΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΚΡΙΔΗΣ, Επίκουρος Καθηγητής Ιονίου Πανεπιστημίου
ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΣΤΗΣ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΧΑΡΑΣ, Διδάκτωρ Ιστορίας
ΑΛΕΞΗΣ ΦΡΑΓΚΙΑΔΗΣ, Διδάκτωρ Οικονομικής Ιστορίας
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΓΟΥΛΑΤΟΣ, Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
ΜΑΡΙΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ, Διευθύντρια Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών/ ΕΙΕ
ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΑΤΖΗΙΩΣΗΦ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης
ΜΙΧΑΛΗΣ ΨΑΛΙΔΟΠΟΥΛΟΣ, Ομότιμος Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
Γεωγραφικός Προσδιορισμός
Γλώσσα Περιεχομένου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ
Δημιουργός
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ
Συντελεστές
Σκηνοθεσία: ΕΛΕΝΑ ΛΑΛΟΠΟΥΛΟΥ, Παρουσίαση-Έρευνα-Αρχισυνταξία: ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΚΑΤΣΙΜΗ, ΠΙΕΡΡΟΣ ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΣ, Διεύθυνση Παραγωγής: ΝΙΝΑ ΝΤΟΒΑ. Αφηγητής: ΝΙΚΟΛΑΣ ΒΙΒΛΑΚΗΣ, Επιστημονικός Συνεργάτης:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ
Σχετικά Θέματα
Δικαιώματα
ΕΡΤ ΑΕ
Διάρκεια
00.53.09
Φυσικά – Τεχνικά Χαρακτηριστικά
ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ
Χρηματοδότηση Ψηφιοποίησης/Τεκμηρίωσης
ΕΡΤ ΑΕ
Τελευταία Ενημέρωση
19/6/2026
