ΓΙΑΤΙ 21; 12 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Κωδικός Τεκμηρίου
231810

Τύπος ψηφιακού αρχείου
Βίντεο

Τίτλος
ΓΙΑΤΙ 21; 12 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ;

Χρονολογία Παραγωγής
2021

Ημερομηνία Πρώτης Προβολής
13/06/2021

Σκοπός
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

Είδος
ΜΟΝΟΘΕΜΑΤΙΚΟ / ΟΧΙ-ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ

Χαρακτηρισμός
ΣΕΙΡΑ

Κατηγορία
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ (ΙΣΤΟΡΙΚΟ,ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ)

Περίληψη
Στο ενδέκατο επεισόδιο, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος ψάχνουν να βρουν απαντήσεις στο ερώτημα «Τι είναι ο νεοελληνικός πολιτισμός;».

Αρχικά, υπογραμμίζεται πως η έννοια «ελληνικός πολιτισμός» συνδέεται πρωτίστως με την αρχαιότητα και ξεκινά η προσπάθεια ανίχνευσης του πολιτισμού του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Περιγράφονται οι μεγάλες γλωσσικές διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στους Έλληνες μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Γίνεται λόγος για τη σταδιακή ανάπτυξη της Αθήνας μετά την επιλογή της ως πρωτεύουσας, τις πρώτες παραστάσεις ιταλικών θιάσων και όπερας, καθώς και για την ίδρυση του Σχολείου των Τεχνών το 1837, που είχε στόχο την ενίσχυση των Καλών Τεχνών στο νεοϊδρυθέν κράτος.

Επομένως, τονίζεται πως στην ύπαιθρο συνέχιζαν να επιβιώνουν η λαϊκή τέχνη και κουλτούρα κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Γίνονται επίσης αναφορές στις διατροφικές συνήθειες των Ελλήνων, οι οποίες συνδέονταν με τις οικονομικές συνθήκες, καθώς και στο έργο του Νικόλαου Τσελεμεντέ. Παράλληλα, σημειώνονται η ίδρυση επαγγελματικών θιάσων στην Αθήνα στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, η δημιουργία του Δημοτικού Θεάτρου Αθηνών και του Εθνικού Θεάτρου, καθώς και η πρώτη προβολή κινηματογραφικής ταινίας στις 29/11/1896 στην Αθήνα.

Στη συνέχεια, η αναδρομή συνεχίζεται στην περίοδο του Μεσοπολέμου, όταν η γενιά του ’30 αφήνει το δικό της ξεχωριστό και σημαντικό αποτύπωμα, επαναπροσδιορίζοντας την «ελληνικότητα». Αναδεικνύεται η συμβολή των Μικρασιατών προσφύγων στη διαμόρφωση ενός νέου πολιτισμικού χάρτη. Ως βασικό παράδειγμα προβάλλεται το ρεμπέτικο τραγούδι και η μετέπειτα εξέλιξή του, το λαϊκό. Γίνεται επίσης λόγος για τη γέννηση της ελληνικής δισκογραφίας και τη μαζικοποίηση της ελληνικής μουσικής.

Η δεκαετία του 1960 χαρακτηρίζεται ως «δεκαετία-σταθμός» λόγω της μεγάλης άνθισης του κινηματογράφου και της μουσικής. Στον κινηματογράφο εξαίρεται η συμβολή του Φιλοποίμενα Φίνου και της εταιρείας παραγωγής του. Σημειώνονται οι μεταβολές στη μόδα και τη νυχτερινή διασκέδαση, καθώς και οι βασικές διαφοροποιήσεις της νεολαίας. Το πολιτιστικό τοπίο αλλάζει λόγω της αύξησης του τουρισμού και της άφιξης Ευρωπαίων και Αμερικανών, οι οποίοι έφερναν μαζί τους τα δικά τους ήθη και συνήθειες.

Ακολούθως, οι νέες τεχνολογικές συσκευές και ιδιαίτερα η τηλεόραση επηρεάζουν την ελληνική κουλτούρα. Αναφέρονται ονομαστικά Ελληνίδες και Έλληνες που έγιναν ευρύτερα γνωστοί στο εξωτερικό, όπως η Μαρία Κάλλας, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος και ο Γιώργος Λάνθιμος, καθώς και τα δύο βραβεία Νόμπελ του Γιώργου Σεφέρη (1963) και του Οδυσσέα Ελύτη (1979). Το επεισόδιο ολοκληρώνεται με τη διαπίστωση ότι ο πολιτισμός μιας χώρας είναι μια διαδικασία σε διαρκή εξέλιξη.

Οι ομιλητές του ενδέκατου επεισοδίου με αλφαβητική σειρά είναι οι καθηγητές και επιστήμονες: Ελπίδα Βόγλη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Θράκης, Λεωνίδας Εμπειρίκος, Ιστορικός, Ορσαλία-Ελένη Κασσαβέτη, Διδάσκουσα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και ΕΑΠ, Κώστας Κατσάπης, Ιστορικός-Πάντειο Πανεπιστήμιο, Κωστής Κορνέτης, Λέκτορας Αυτόνομου Πανεπιστημίου Μαδρίτης (Ισπανία), Χριστίνα Κουλούρη, Πρύτανις-Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου, Αντωνία-Λήδα Ματάλα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, Πλάτων Μαυρομούστακος, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Δέσποινα Μουζάκη, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Σωτήρης Μπαχτσετζής, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ρόντρικ Μπήτον, Ομότιμος Καθηγητής King’s College London (Βρετανία), Παντελής Μπουκάλας, Δημοσιογράφος-συγγραφέας, Γιάννης Παπαθεοδώρου, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Γιάννης Σκαρπέλος, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου, Αλέξανδρος Τενεκετζής, Διδάκτωρ Ιστορίας Τέχνης, Δημήτρης Χριστόπουλος, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου.

Ανάλυση Περιεχομένου

Θεματική Κατηγορία
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Θεματικοί Όροι
Επανάσταση 1821, Ελληνική Επανάσταση, ιστορία, νεοελληνική ιστορία, εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας

Αναφορές
ΕΛΠΙΔΑ ΒΟΓΛΗ, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Θράκης
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ, Ιστορικός
ΟΡΣΑΛΙΑ-ΕΛΕΝΗ ΚΑΣΣΑΒΕΤΗ, Διδάσκουσα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και ΕΑΠ
ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΤΣΑΠΗΣ, Ιστορικός-Πάντειο Πανεπιστήμιο
ΚΩΣΤΗΣ ΚΟΡΝΕΤΗΣ, Λέκτορας Αυτόνομου Πανεπιστημίου Μαδρίτης (Ισπανία)
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΥΛΟΥΡΗ, Πρύτανις-Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου
ΑΝΤΩΝΙΑ-ΛΗΔΑ ΜΑΤΑΛΑ, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστημίου
ΠΛΑΤΩΝ ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΟΣ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΜΟΥΖΑΚΗ, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
ΣΩΤΗΡΗΣ ΜΠΑΧΤΣΕΤΖΗΣ, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
ΡΟΝΤΡΙΚ ΜΠΗΤΟΝ, Ομότιμος Καθηγητής King’s College London (Βρετανία)
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, Δημοσιογράφος-συγγραφέας
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΚΑΡΠΕΛΟΣ, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΕΝΕΚΕΤΖΗΣ, Διδάκτωρ Ιστορίας Τέχνης
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου

Γεωγραφικός Προσδιορισμός

Γλώσσα Περιεχομένου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Δημιουργός
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ

Συντελεστές
Σκηνοθεσία: ΕΛΕΝΑ ΛΑΛΟΠΟΥΛΟΥ, Παρουσίαση-Έρευνα-Αρχισυνταξία: ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΚΑΤΣΙΜΗ, ΠΙΕΡΡΟΣ ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΣ, Διεύθυνση Παραγωγής: ΝΙΝΑ ΝΤΟΒΑ. Αφηγητής: ΝΙΚΟΛΑΣ ΒΙΒΛΑΚΗΣ, Επιστημονικός Συνεργάτης:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

Σχετικά Θέματα

Δικαιώματα
ΕΡΤ ΑΕ

Διάρκεια
00.55.17

Φυσικά – Τεχνικά Χαρακτηριστικά
ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

Χρηματοδότηση Ψηφιοποίησης/Τεκμηρίωσης
ΕΡΤ ΑΕ

Τελευταία Ενημέρωση
19/6/2026