ΓΙΑΤΙ 21; 12 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Κωδικός Τεκμηρίου
230178

Τύπος ψηφιακού αρχείου
Βίντεο

Τίτλος
ΓΙΑΤΙ 21; 12 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
ΠΩΣ ΚΥΒΕΡΝΑΤΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ;

Χρονολογία Παραγωγής
2021

Ημερομηνία Πρώτης Προβολής
06/06/2021

Σκοπός
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

Είδος
ΜΟΝΟΘΕΜΑΤΙΚΟ / ΟΧΙ-ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ

Χαρακτηρισμός
ΣΕΙΡΑ

Κατηγορία
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ (ΙΣΤΟΡΙΚΟ,ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ)

Περίληψη
Στο δέκατο επεισόδιο της σειράς, οι δημοσιογράφοι Μαριλένα Κατσίμη και Πιέρρος Τζανετάκος αναζητούν απαντήσεις σε ένα ερώτημα που συνδυάζει την πολιτειακή με την πολιτική Ιστορία της χώρας: «Πώς κυβερνάται η Ελλάδα»;

Αρχικά, γίνεται λόγος για τα Συντάγματα της Επανάστασης του 1821. Εξετάζεται πώς επηρέασε ο Διαφωτισμός τους Έλληνες και την πορεία της Επανάστασης, με ειδική αναφορά στον Ρήγα Φεραίο. Περιγράφεται η Εθνοσυνέλευση (1821-22) στη Νέα Επίδαυρο, όπου ψηφίστηκε το πρώτο Σύνταγμα της Ελλάδας, καθώς και η Β’ Εθνοσυνέλευση στο Άργος (1823) και η Γ’ στην Τροιζήνα (1827). Επιπλέον, παρέχονται πληροφορίες για την αναστολή του Συντάγματος από τον πρώτο κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, με τη σύμφωνη γνώμη των Μεγάλων Δυνάμεων, καθώς και για τους λόγους που οδήγησαν στη συγκεκριμένη απόφαση.

Ακολούθως, γίνεται ευρεία αναφορά στη μετάβαση από τη δολοφονία του Καποδίστρια στην άφιξη του Όθωνα, την περίοδο της αντιβασιλείας και της απόλυτης μοναρχίας του, έως και την 3η Σεπτεμβρίου 1843. Αναλύονται οι προβλέψεις του Συντάγματος του 1844 και οι αρμοδιότητες που προέβλεπε για τον βασιλιά, τη Δικαιοσύνη και τις εκλογές. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο ότι η Ελλάδα ήταν μία από τις πρώτες χώρες όπου όλοι οι άνδρες απέκτησαν δικαίωμα ψήφου, αν και οι εκλογές ήταν σε μεγάλο βαθμό διαβλητές.

Η αναδρομή συνεχίζεται με την έξωση του Όθωνα, το Σύνταγμα του 1864, που προέβλεπε «Βασιλευομένη Δημοκρατία» αντί για «Συνταγματική Μοναρχία», καθώς και την ελευθερία του Τύπου, την ελευθερία του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι, τη μυστικότητα της ψήφου και άλλες καινοτομίες. Η ψήφιση της «αρχής της δεδηλωμένης» αναδεικνύεται ως μία από τις κορυφαίες στιγμές της πολιτειακής μας ιστορίας. Ακολουθεί η αναθεώρηση του Συντάγματος το 1911, μετά το κίνημα στο Γουδί το 1909 και την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Σημειώνονται ως άκρως σημαντικές η αναδιάρθρωση της εκπαίδευσης και η κατοχύρωση εργατικών δικαιωμάτων, όπως η ίδρυση εργατικών συνδικάτων. Παρουσιάζεται η σύγκρουση του Ελευθερίου Βενιζέλου με τον βασιλιά Κωνσταντίνο σχετικά με την εξωτερική πολιτική της χώρας, γεγονός που οδήγησε στον Εθνικό Διχασμό.

Επόμενος σταθμός είναι η αναστολή του Συντάγματος με την επιβολή της Δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά στις 4 Αυγούστου 1936. Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η Κατοχή και ο Εμφύλιος Πόλεμος που ακολούθησαν είχαν ως αποτέλεσμα τη συνέχιση της αναστολής του Συντάγματος έως το 1952, οπότε και ψηφίστηκε νέο Σύνταγμα, συνοδευόμενο από έκτακτα μέτρα λόγω του Εμφυλίου και από διατάξεις με αντικομμουνιστικό χαρακτήρα, που προέβλεπαν εξορίες, εκτελέσεις και περιορισμούς των αντιφρονούντων. Γίνεται αναφορά στα Ιουλιανά το καλοκαίρι του 1965, κατά τα οποία ανατράπηκε η εκλεγμένη κυβέρνηση και σημειώθηκε ευθεία παραβίαση της λαϊκής κυριαρχίας από τον βασιλιά Κωνσταντίνο Β’, γεγονότα που οδήγησαν στη δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967.

Στη συνέχεια, εξετάζονται οι σχέσεις μοναρχίας και δικτατορίας των συνταγματαρχών έως τη μεταξύ τους ρήξη τον Δεκέμβριο του 1967. Η εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο το καλοκαίρι του 1974 επιτάχυνε τις εξελίξεις και επέφερε την πτώση της δικτατορίας. Γίνεται αναφορά στο δημοψήφισμα του 1974 για το πολίτευμα, με το οποίο τερματίζεται η μοναρχία. Παρουσιάζονται εκτενώς οι καινοτομίες που κατοχυρώθηκαν με το Σύνταγμα του 1975. Τονίζονται οι αδυναμίες του συγκεκριμένου Συντάγματος, ιδιαίτερα ως προς τις υπερεξουσίες του Προέδρου της Δημοκρατίας, οι οποίες αφαιρέθηκαν με την αναθεώρηση του 1986. Τέλος, γίνεται μια σύντομη παρουσίαση των μελλοντικών προκλήσεων που θα αντιμετωπίσει η κοινοβουλευτική μας δημοκρατία.
Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου προβάλλεται πλούσιο αρχειακό υλικό.

Οι ομιλητές του δέκατου επεισοδίου με αλφαβητική σειρά είναι οι καθηγητές και επιστήμονες: Νίκος Αλιβιζάτος, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών – Ακαδημαϊκός, Γιάννης Κοτσώνης, Καθηγητής New York University (ΗΠΑ), Λίνα Λούβη, Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου, Νίκη Μαρωνίτη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου, Ηλίας Νικολακόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Ανδρέας Τάκης, Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Γιάννης Τασόπουλος, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Μιχάλης Τσαπόγας, Δρ. Νομικής, Κώστας Τσιτελίκης, Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Δημήτρης Χριστόπουλος, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου, Χρήστος Χρηστίδης, Δρ. Ιστορίας.

Ανάλυση Περιεχομένου

Θεματική Κατηγορία
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Θεματικοί Όροι
Επανάσταση 1821, Ελληνική Επανάσταση, ιστορία, νεοελληνική ιστορία, εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας

Αναφορές
ΝΙΚΟΣ ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΣΠΥΡΟΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΗΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών – Ακαδημαϊκός
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΤΣΩΝΗΣ, Καθηγητής New York University (ΗΠΑ)
ΛΙΝΑ ΛΟΥΒΗ, Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου
ΝΙΚΗ ΜΑΡΩΝΙΤΗ, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου
ΗΛΙΑΣ ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΑΚΗΣ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
ΜΙΧΑΛΗΣ ΤΣΑΠΟΓΑΣ, Δρ. Νομικής
ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΙΤΕΛΙΚΗΣ, Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ, Δρ. Ιστορίας

Γεωγραφικός Προσδιορισμός

Γλώσσα Περιεχομένου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Δημιουργός
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ

Συντελεστές
Σκηνοθεσία: ΕΛΕΝΑ ΛΑΛΟΠΟΥΛΟΥ, Παρουσίαση-Έρευνα-Αρχισυνταξία: ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΚΑΤΣΙΜΗ, ΠΙΕΡΡΟΣ ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΣ, Διεύθυνση Παραγωγής: ΝΙΝΑ ΝΤΟΒΑ. Αφηγητής: ΝΙΚΟΛΑΣ ΒΙΒΛΑΚΗΣ, Επιστημονικός Συνεργάτης:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

Σχετικά Θέματα

Δικαιώματα
ΕΡΤ ΑΕ

Διάρκεια
00.52.03

Φυσικά – Τεχνικά Χαρακτηριστικά
ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

Χρηματοδότηση Ψηφιοποίησης/Τεκμηρίωσης
ΕΡΤ ΑΕ

Τελευταία Ενημέρωση
19/6/2026