ΦΑΣΜΑ (Η ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΕΡΤ)

Κωδικός Τεκμηρίου
LS000049

Τύπος ψηφιακού αρχείου
Βίντεο

Τίτλος
ΦΑΣΜΑ (Η ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΕΡΤ)
ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ – BULLYING ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

Χρονολογία Παραγωγής
2022

Ημερομηνία Πρώτης Προβολής
14/11/2022

Σκοπός
ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

Είδος
ΣΥΝΘΕΤΟ-ΠΟΛΥΘΕΜΑΤΙΚΟ / ΟΧΙ-ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ

Χαρακτηρισμός
ΣΕΙΡΑ

Κατηγορία
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ – ΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΚΠΟΜΠΗΗ

Περίληψη
Εκπομπή ερευνητικής δημοσιογραφίας που εξετάζει θέματα που απασχολούν την κοινωνία, φωτίζοντας αθέατες πτυχές των γεγονότων και αναδεικνύοντας κρίσιμα ζητήματα που χάνονται μέσα στον καταιγισμό της πληροφόρησης.

Περιγραφή Περιεχομένου

Η εκπομπή ανοίγει το φάκελο της παιδικής κακοποίησης .
Το πρώτο μέρος σε έρευνα της Ελβίρας Κρίθαρη τιτλοφορείται «Στο φάσμα της κακοποίησης» και εστιάζει στη δευτερογενή θυματοποίηση ανήλικων θυμάτων μετά τις καταγγελίες τους. Το δεύτερο μέρος εστιάζει στον σχολικό εκφοβισμό και τη σημασία της πρόληψης.
Αρχικά η Ελβίρα Κρίθαρη ακολουθεί την πορεία ανήλικων θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης μέσα στην οικογένεια μετά την καταγγελία και διαπιστώνει τους τρόπους δευτερογενούς θυματοποίησης τους μέσω των καταθέσεών τους, της δημόσιας έκθεσής τους και της τοποθέτησής τους σε ιδρύματα.
Ο Γιώργος Νικολαΐδης Ψυχίατρος, Δ/ντής στη Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού μιλά για έρευνα του 2018 που έθεσε το ερώτημα αν υπάρχει σύστημα παιδικής προστασίας στην Ελλάδα, ενώ αναφέρει και τα 7-8 «υποστελεχωμένα» σχετικά δίκτυα που δρουν στη χώρα μας.
Η Καθηγήτρια Εγκληματολογικής Ψυχολογίας Όλγα Θεμελή μιλά για το «σύστημα προστασίας της ανηλικότητας» που στην χώρας μας «νοσεί βαριά». Αναφέρει πως ένα παιδί που απομακρύνεται από το περιβάλλον του με εισαγγελική εντολή συχνά καταλήγει σε ένα νοσοκομείο ενώ ο Νικολαΐδης συμπληρώνει πως παιδιά θύματα που έχουν υποφέρει από τους θύτες γονείς τους αντί να εντάσσονται σε μια νέα υγιή οικογένεια καταλήγουν σε ιδρύματα. Eρμηνεύοντας στατιστικά δεδομένα εξάγει συμπεράσματα που καταλήγουν μεταξύ άλλων πως σε κάθε σχολική τάξη υπάρχει ένα τουλάχιστον παιδί με εμπειρία κακοποίησης. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει «Για κάθε μία περίπτωση που καταγγέλλεται, υπάρχουν 99 ακόμη τις οποίες και δε θα μάθουμε ποτέ».
Αναφέρεται η περίπτωση της αθλήτριας Αμαλίας που κακοποιούνταν από τον προπονητή της, που χαρακτηρίζεται η πρώτη δημοσιοποιημένη περίπτωση του ελληνικού “me to” ενώ προβάλλονται πλάνα από τις 9/5/2022 όπου η οικογένειά της βρίσκεται μάλλον στα δικαστήρια. Αναφέρεται η περίπτωση της Μαρίας Μπεκατώρου.
Στη συνέχεια η δικηγόρος και συνήγορος της Αμαλίας μιλά για την αποδεικτική δυσχέρεια τέτοιων εγκλημάτων, τον περιορισμό του ιδιωτικού χώρου και την έλλειψη μαρτύρων, αλλά και την διαπόμπευση που υφίστανται τα θύματα , απαντώντας στο γιατί δε φτάνουν όλες οι υποθέσεις στη δικαιοσύνη.
Με βάση το βιβλίο της «Τα παιδία καταθέτει», η Όλγα Θεμελή μιλά για «θαμένα μνημονικά ίχνη» που φέρουν τα θύματα και που οι ειδικοί καλούνται να ανιχνεύσουν με έναν «μη – τραυματικό τρόπο». Μίλα ακόμη για τον κίνδυνο επιμόλυνσης της μνήμης στις περιπτώσεις που τα θύματα, στο πλαίσιο της καταγγελίας τους, καλούνται να επαναλάβουν σε πολύ κόσμο (συνεντευκτές, υπάλληλοι, δικηγόροι, δικαστές κ.α.) τα γεγονότα ενώ τονίζει τον «φοβιστικό» χαρακτήρα των χώρων στους οποίους γίνονται οι καταγγελίες. Τις απόψεις αυτές επιβεβαιώνει με τη μαρτυρία της η Μαρία. Η Ελευθερία, με τη μαρτυρία της, τονίζει τον παράγοντα της ντροπής που νιώθει το θύμα στις υποθέσεις αυτές.
Ο Νικολαΐδης θυμάται πώς ξεκίνησε τη θητεία του στο Ι.Υ.Π. και μία από τις πρώτες υποθέσεις που αντιμετώπισε. Επισημαίνει πως στην Ελλάδα ένα παιδί που καταγέλλει σεξουαλική βία και δεν παρουσιάζει σωματικά ευρήματα θα κληθεί κατά μέσο όρο να καταθέσει 14 φορές, ξανά και ξανά. Η Θεμελή εντοπίζει ως προβληματικό το γεγονός πως τα παιδιά-θύματα καταθέτουν κατά κύριο λόγο στη Γ.Α.Δ.Α. αντί για το Σπίτι του Παιδιού, μια υπηρεσία – ειδική δομή του Χαμόγελου του Παιδιού. Μετά προβάλλονται πλάνα από το Σπίτι του Παιδιού και παρουσιάζεται η ταυτότητα και η δράση του. Η ψυχολόγος στη δομή, Σωτηρία Νίκα μιλά για το πώς προσεγγίζουν ένα παιδί που φτάνει εκεί. Ο Νικολαΐδης τονίζει σχετικά πως η κατάθεση του παιδιού εκεί καταγράφεται με ηλεκτρονικά μέσα και έτσι η κατάθεση δεν επαναλαμβάνεται. Προβάλλονται πλάνα από το χώρο κατάθεσης ανηλίκων στη Γ.Α.Δ.Α.
Η Μαρία και η Ελευθερία μιλάνε για τη στιγμή της συνειδητοποίησης της κακοποίησής τους.
Μετά λόγος γίνεται για την υπόθεση της κακοποίησης της 12 χρονης στον Κολωνό και παρουσιάζονται επιβλαβείς προς το θύμα κινήσεις που έγιναν, όπως η δημοσιοποίηση της υπόθεσης, της ιατροδικαστικής απόφασης, η διαπόμπευση κ.α. που από τους ειδικούς χαρακτηρίζονται ως «δεύτερο έγκλημα». Η Μαρία και η Ελευθερία τοποθετούνται στο θέμα.
Η Ελευθερία μιλά για την πρώτη της εμπειρία στο δικαστήριο αναφέροντας την προσέγγιση της εισαγγελέως που θεωρεί απαράδεκτη. Το θέμα κλείνει με την άποψη του Νικολαϊδη που υποστηρίζει, πως αντίθετα με την κοινή άποψη, υπάρχει θεραπεία και μέλλον για τα θύματα της ενδοοικογενειακής σεξουαλικής βίας.
Στη συνέχεια παρουσιάζεται το δεύτερο μέρος, σε έρευνα Έλενας Καρανάτση, που εστιάζει στον σχολικό εκφοβισμό και τη σημασία της πρόληψης. Παρουσιάζονται πλάνα από τη σχολική ζωή, παιδιά και κηδεμόνες μιλούν στην κάμερα για το σωματικό, λεκτικό κ.α. εκφοβισμό που βιώνουν στο σχολικό περιβάλλον. Το πρώτο περιστατικό που αναφέρεται είναι από σχολείο της Θεσσαλονίκης, το 2019. Μιλάει η Κατερίνα Φωτιάδου, μητέρα της Θεοδώρας, που βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού και θύματος bullying για περιστατικό με ψεύτικο προφίλ στο Instagram και αποστολή άσεμνου υλικού.
Προβάλλονται τώρα πλάνα από το χώρο της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (Διεύθυνση ασφάλειας Αττικής), ενώ η καθηγήτρια Βάσω Αρτινοπούλου μιλά για τον διαδικτυακό εκφοβισμό, το σεβασμό στα δικαιώματα του παιδιού, τη σημασία της αναγνώρισης των πρώτων ενδείξεων του εκφοβισμού αλλά και τις επιπτώσεις του σχολικού εκφοβισμού στα θύματα. Ο ψυχολόγος Στέφανος Αλεβίζος μιλά για την αντανάκλαση της ψηφιακής στη σχολική ζωή των παιδιών και εφήβων.
Ο Λεωνίδας Τσούρμας, διευθυντής δημοτικού στο Χαλάνδρι, μιλά για την εργασία του σχολικού ψυχολόγου και τον τεράστιο όγκο υποθέσεων που διαχειρίζεται. Η Κατερίνα Φωτιάδου διαβάζει γράμμα της κόρης της προς τη θύτη της. Ο Αλεβίζος εξηγεί τις δυσκολίες συνεργασίας με τις οικογένειες των παιδιών ενώ ο διευθυντής σχολείου Νίκος Γάλλος μιλά για την πρόληψη και τα όρια που τίθενται στον εκφοβισμό.
Ο Βαγγέλης Νάκης, μιλά για τον σχολικό εκφοβισμό που βίωσε, ενώ η Αρτινοπούλου μιλά για τα προγράμματα ενδυνάμωσης των νέων και τα δικαιώματα των παιδιών. Προβάλλονται πλάνα από το «Όλα όσα έζησα με οδήγησαν εδώ», ταινία μικρού μήκους για το bullying του Βαγγέλη Νάκη.
Ο Τσούρμας μιλά για την επίδραση του bullying στις μαθησιακές επιδόσεις και στη συνέχεια ακούγεται μαρτυρία αδερφού μαθητή που βίωσε σχολικό εκφοβισμό ενώ στη συνέχεια ακούγονται διάφορες απόψεις σχετικά με την μεταμέλεια των ανήλικων θυτών, τον τιμωρητικό χαρακτήρα μιας δίωξης, ενώ ο Αλεβίζος εξηγεί πως δίνοντας σε ένα παιδί το ρόλο του θύτη εκείνο προσπαθεί να τον επαληθεύσει εστιάζοντας από την ψυχολογική διάσταση που παίρνει το θέμα.

Θεματική Κατηγορία
ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Θεματικοί Όροι
παιδική κακοποίηση, δικαιώματα παιδιού, βία στην οικογένεια, σχολικός εκφοβισμός, bullying, Παρενόχληση, σεξουαλική κακοποίηση, μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Αναφορές
ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Ψυχίατρος
ΌΛΓΑ ΘΕΜΕΛΗ, Καθηγήτρια Εγκληματολογικής Ψυχολογίας
ΚΛΕΙΩ ΠΑΠΑΠΑΝΤΟΛΕΩΝ, Δικηγόρος
ΣΩΤΗΡΙΑ ΝΙΚΑ, Ψυχολόγος
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΦΩΤΙΑΔΟΥ, μητέρα μαθήτριας
ΒΑΣΩ ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ, καθηγήτρια εγκληματολογίας
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΣ, ψυχολόγος
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΣΟΥΡΜΑΣ, διευθυντής δημοτικού σχολείου
«Όλα όσα έζησα με οδήγησαν εδώ», ταινία μικρού μήκους
«Τα παιδία καταθέτει», βιβλίο

Γεωγραφικός Προσδιορισμός
ΕΥΡΩΠΗ, ΕΛΛΑΔΑ, ΑΤΤΙΚΗ, ΑΘΗΝΑ, ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

Γλώσσα Περιεχομένου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Δημιουργός
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ

Συντελεστές
Σκηνοθεσία: Γιάννης Ρεμούνδος
Παρουσίαση-έρευνα: Έλενα Καρανάτση
Παρουσίαση-έρευνα: Ελβίρα Κρίθαρη
Παρουσίαση-έρευνα: Γιάννης Παπαδόπουλος
Παρουσίαση-έρευνα: Κατερίνα Αντωνοπούλου
Διεύθυνση παραγωγής: Περικλής Παπαδημητρίου
Αρχισυνταξία: Τιτίκα Ανουσάκη

Σχετικά Θέματα

Δικαιώματα
ΕΡΤ ΑΕ

Διάρκεια
00:55:21:21

Φυσικά – Τεχνικά Χαρακτηριστικά
Πρωτότυπο Μέσο: ΒΙΝΤΕΟ Τύπος: DVCPRO Εικόνα: ΕΓΧΡΩΜΗ, 4:3 Ηχος: ΜΟΝΟΦΩΝΙΚΟΣ

Χρηματοδότηση Ψηφιοποίησης/Τεκμηρίωσης
ΕΡΤ ΑΕ

Τελευταία Ενημέρωση
19/02/2026